كور ( kur ) در اصل واژه‌اى سومرى به معنى « كوه » است ، اما به « سرزمين بيگانه‌اى » واقع در كوهستانهاى گرداگرد باتلاقها و دشتهاى بين النهرين اطلاق مىگردد ، همچنين آن را « جهان زيرزمينى » دوزخ « ارشكىگال » و حتى « غول زيرزمينى » معنى كرده‌اند . كورپايديا [ - تربيت كوروش ] كتابى از گزنفون ، به صورت داستان تاريخى ، كه دوران كودكى و جوانى و تمام فعاليتهاى بعدى كوروش كبير را براى تأسيس شاهنشاهى ايران شرح مىدهد . گزنوفون در ضمن اين داستان نظر خود را دربارهء حكومت و چگونگى تربيت حكام و مردان سياسى گنجانده است . در اين كتاب مطالب مأخوذ از سازمانهاى اسپارتى و شيوهء حكومت آن ، و نيز اصول اخلاقى سقراطى ، كاملا مشهود است . بعضى اين كتاب را پاسخى به نظريات افلاطون دربارهء تربيت حكام ، به آن نحو كه در كتاب جمهور آمده است ، مىدانند . نظريات افلاطون دربارهء خانواده در كتاب نواميس پاسخى است به نظر گزنفون دربارهء خانواده به آن نحو كه در كوروپايديا مذكور است . كتابى كه به عنوان تاريخ سرگذشت بزرگترين سلاطين هخامنشى ايران ، سيروس كبير يا كوروش كبير از گزنفون به فارسى ترجمه شده است ( ترجمه ضياء الدين قريب فرزند محمد حسين شمس العلماء منشى و مترجم وزارت خارجه ، به دستور سردار اسعد ، تهران ، 1333 ه . ق . ) ، كه ظاهرا ترجمهء كوروپايديا است ، به عنوان سيرت كوروش كبير هم به فارسى ترجمه و چاپ شده است ( 1350 ه . ش . ) . كورتش ( Kurtis ) دسته‌هاى مختلف كارگزاران در جامعهء ماد كه اكثرا كارگران ساختمان بودند . قصرهاى استخر به دست كورتشها ساخته شده است . كوروش كوچك - كوروش دوم شاهزادهء هخامنشى و مدعى سلطنت ايران ( متوفى 401 ق . م . پسر داريوش دوم . مادرش پروشات نام داشت ، كه يونانيان او را پاروساتيس خوانده‌اند . كوروش كوچك در جنگ با اردشير دوم كه در كوناكسا به‌وقوع پيوست كشته شد . كوروش - كورش كورش نام سه تن از خاندان هخامنشى . نام يونانى آنان كوروس يا كورس ( Kuros ) بوده است ، و اين لفظ از تلفظ فرانسوى آن به صورت سيروس به ايران آمده ، و هردو صورت كورس و سيروس جزء اعلام فارس درآمده است . كوروش كبير متوفى 535 ق . م . شاهنشاه سوم ( 559 - 530 ق . م . ) ايران ، مؤسس امپراتورى هخامنشى . پدرش كبوجيه فرزند كوروش و فرمانرواى انشان ( عيلام ) بود . پس از برآمدن كوروش ، افسانه‌هايى دربارهء وى رايج يافت . بنابر روايتى از هرودوت ، وى پسر كبوجيه و ماندانه ، دختر ايشتوويگو ( پادشاه ماد ) بود ، و پس از ولادت او را در كوهى رها كردند ، و ماده‌سگى به او شير داد و چوپانى بزرگش كرد . در روايتى كه خود هرودوت نيز آن را پذيرفته ، به‌جاى ماده‌سگ ، زن چوپان او را شير داده بوده و در كتاب نيكولاى دمشقى روايات ديگرى آمده است . منابع اصلى دربارهء تاريخ كوروش كتيبه‌هاى