عباس قديانى
690
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
معرفى مىكنند و نام آپادانه و خدش و تجر و پرديس در ضمن ذكر ابنيه و كاخها برده مىشود و معلوم مىدارد كه عمارت شوش آتش گرفته و ويران گرديده است و جانشينان داريوش از نو آن را عمارت كردهاند . كتيبههاى طاق بستان 1 - كتيبهء كوچك پهلوى ساسانى از شاپور دوم در طاق بستان كنده شده است . 2 - كتيبهء پهلوى ساسانى از شاپور سوم كه در سمت چپ كتيبهء شاپور دوم در طاق كوچك ، اطاق بستان كنده شده است . كتيبهء اردشير اول در نقش رستم كه به سه زبان پهلوى ساسانى ، پهلوى اشكانى و يونانى است و حكايت مىكند كه دو تصوير نقش برجسته يكى پادشاه اردشير و ديگر خداوند او هرمز است . كتيبهء بيستون اين نوشته بر تخته سنگى بزرگ در دورهء كوچكى از كوه معروف به بيستون ( بغستان ) از طرف داريوش كنده شده است و در زير نبشتهها صورت داريوش است كه پاى خود را روى مردمى كه بر زمين به پشت درافتاده است نهاده و كمان در دست دارد و پيش روى او نه نفر از طاغيان به ريسمان بسته با جامههاى گوناگون ديده مىشوند و بر بالاى صفه پيكر فروهر نمودار است و پشت سر داريوش دو تن از بزرگان ايستادهاند . داريوش در اينجا دو كتيبه دارد ؛ يكى كتيبهء بزرگ به خط ميخى و به زبان فارسى قديم و عيلامى و بابلى در دو هزار كلمه ، و ديگر كتيبهء كوچك به زبان فارسى و عيلامى و در صد و پنجاه كلمه . خلاصهء اين نوشتهها شرح فتوحات داريوش و فرونشاندن فتنهء بردياى كتيه بيستون كه بر تخته سنگى بر بالاى جادهاى كه از دشت بين النهرين به همدان مىرود كنده شده است . اين كتيبه سرچشمه همه آگاهيهايى است كه از آغاز كار داريوش به ما رسيده است .