عباس قديانى

663

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

منصوب شد ، ميرزا عيسى به وزارت خاصهء وى منصوب گرديد . در سال 1218 ه . ق . در وزارت قائم مقام صدارت عظمى شد ، و به همين جهت به قائم مقام معروف گرديد . لياقت و كاردانى او را ستوده‌اند ، و وى را در اقدامات اصلاحى عباس ميرزا سخت مؤثر دانسته‌اند . در سال 1224 يا 1225 ه . ق . برحسب تقاضاى وى ، وزارت نايب السلطنه به فرزند ارشدش ميرزا حسن واگذار شد و پس از وفات ميرزا حسن ، پسر ديگرش ميرزا ابو القاسم فراهانى ( قائم مقام ثانى ) اين سمت را پذيرفت . ميرزا در 1237 ه . ق . در تبريز به بيمارى و با درگذشت و فرمان قائم‌مقامى براى ميرزا ابو القاسم صادر شد . قائم مقام ( ثانى ) - قائم مقام فراهانى ميرزا ابو القاسم فراهانى ، از رجال و وزراء و سياستمداران بزرگ اوايل عهد قاجاريه ، پسر قائم مقام اول . در عهد 1226 ه . ق . به وزارت عباس ميرزا وليعهد رسيد و حل و عقد امور دستگاه وليعهد بسته به رأى و تدبير او بود . عاقبت به سبب سعايت حاسدين ، عباس ميرزا از فتحعلى شاه تقاضا كرد كه او را به تهران طلبيده در آنجا معزول كنند . قائم مقام مدت 3 سال معزول بود ، ولى در 1241 ه . ق . ، به سبب اختلال امور آذربايجان ، به مقام سابق بازگشت . دگربار شاه ، به او استمالت كرد ، و وكالتنامه‌اى در عقد صلح به نام نايب السلطنه نوشته به دست قائم مقام داد ، و او را روانه آذربايجان كرد . در جنگ هرات همراه عباس ميرزا بود ، و وقتى كه عباس ميرزا از حيات خود نوميد شد به قائم مقام وصيت كرد كه پسرش محمد ميرزا را به سلطنت برساند . بعد از وفات فتحعلى شاه ( 1250 ه . ق . ) ، محمد ميرزا به عنوان محمد شاه قاجار به سلطنت رسيد و قائم مقام را به صدارت عظمى منصوب كرد . در اين مقام ، قائم مقام شاهزادگان گردنكش قاجار را بر سر جاى خودشان نشانيد ، و به همين جهت دشمنان متنفذ يافت . گويند حاجى ميرزا آقاسى نيز در برانگيختن سوءظن شاه نسبت به قائم مقام سهم مهمى داشت . عاقبت معزول و محبوس شد و او را خفه كردند و جنازه‌اش در صحن امامزاده حمزه مدفون شد . ميرزا ابو القاسم قائم مقام فراهانى قباد اول از پادشاهان ساسانى فرزند فيروز كه به دستيارى : « زرمهر » به تخت نشست . نخستين كار قباد جنگ او با قوم خزر است . اين مردم كه از نژاد اكتايى بودند در ميان دو رود « ولگا » و « دن » در شمال غربى درياى خزر مىزيستند و اين دريا به نام ايشان خوانده شده است . پايتخت آنان نخست در تمر خان در قفقاز بود ولى بعدها هشتر خان فعلى را كه آتل نام داشت در