عباس قديانى

660

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

بازماندگان ذكور خاندان ساسانى را پيدا كنند و بر تخت نشانند ، تا عاقبت ، به نحوى كه در تاريخ ساسانيان مسطور است ، يزدگرد پسر شهريار ( يزدگرد سوم ) را به شاهنشاهى برداشتند . يزدگرد كه در اين هنگام 21 سال داشت توانست اختلاف داخلى و دربارى را حتى به صورت ظاهرى ، بر طرف كند . ايرانيان همه به يارى او شتافتند ، و او پاسگاههاى مرزى عراق و عربستان را تقويت كرد ، و براى حفظ حيره و انبار و ابله سپاهيانى فرستاد . اين عمليات موجب شد كه مردم آن قسمت از سواد كه به تصرف سپاه اسلام درآمده بود سر از اطاعت مسلمانان فرو پيچند و كافر شوند ، و پيمانهاى خود را با عرب نقض كنند . مثنى بن حارثهء شيبانى كه در جنگهاى ميان عرب و ايران پيش قدم و يكى از محركان عمدهء حملهء عرب به ايران بود ، در نواحى مرزى ذوقار و طف مستقر شد ، و وضع تازه‌اى را كه پيش آمده بود به عمر نوشت . دستورى كه عمر در آغاز داد اين بود كه سپاهيان عرب از مناطق نفوذ و تحت تسلط ايرانيان بيرون بروند ، و در آبهاى آن طرف مرز پراكنده شوند ، و هر رئيس و بزرگ و سوارى كه در قبايل ربيعه و مضر و همپيمانان ايشان است با زير دستانش بيايد ، و اگر به طلوع و رغبت نيايد به اكراه و اجبار او را بياورند . بدين ترتيب ، آنچه به حوزهء قدرت مثنى بود جمع شد ، و سپاهيان او تا نزديكيهاى بصره گسترده شدند . عمر در ذيحجهء آن سال كه عازم حج بود ، به تمام رؤساى قبايل عرب و بزرگان و شيوخ نامه نوشت كه به شتاب هرچه تمامتر پيش او روند . عده‌اى از اين افراد در همان سر راه او به حج پيوستند ، و آن عده از قبايل كه ميان مدينه و عراق بودند هركدام به مدينه نزديكتر بود پيش مثنى رفت . قارن 1 - يكى از خاندانهاى بزرگ دوره اشكانيان و ساسانيان . در دورهء اشكانى ، ظاهرا هفت خاندان مقام اول را داشتند ، و از آن ميان خاندانهاى قارن و سورن ، بعد از خاندان سلطنت ، در درجهء اول بودند . خاندانهاى قارن و سورن از نژاد اشكانى بودند . خاندانهاى قارن در عهد ساسانيان نيز مقام خود را حفظ كرد . از رجال معروف اين خاندان در دورهء ساسانى « زرمهر » است كه اصلا از فارس و حكمران سكستان بود و قباد اول او را به قتل رسانيد . اين زرمهر را زرمهر سوخرا هم خوانده‌اند و ظاهرا سوخرا شاخه‌اى از خاندان قارن بوده است . 2 - يكى از دلاوران ايرانى ( قرن اول ه . ق . ) كه به رياست 000 ، 40 تن در سال 32 ه . ق . در خراسان خروج كرد و عاقبت مغلوب لشكريان ابن خازم گرديد . قارن كشته شد و لشكريانش متفرق گشتند . نهايتا ابن عامر حكومت خراسان را به ابن حازم واگذار كرد . قارن ، ابن سوخرا مؤسس سلسله قارن‌وند . وى 37 سال در جبال طبرستان ( شهريار كوه و كوه قارن ) حكومت كرد . خاندان قارن‌وندا كه مازيار پنجمين امير اين خاندان است ، از فرزندان « سوخرا » پهلوان معروف دربار فيروز پادشاه ساسانى بودند . قباد شاهنشاه ساسانى در سال 565 م . قارن ، نياى اين خاندان را رتبه اسپهبدى و حكمرانى طبرستان داد ، و از آن پس اين خانواده يكى از هفت خانواده اعيان ايران بودند كه در اين سرزمين پادشاهى مىكردند . پس از مرگ قارن ، پسرش « ونداد » و پس از او پسرش « سوخرا » و نواده‌اش « ترخان » و سپس ونداد هرمز به پادشاهى