عباس قديانى
641
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
كشت . گروهى از نجبا به آنتونيوس ، سردار رومى ، پناه برده او را به جنگ با دولت اشكانى برانگيختند . آنتونيوس از راه ارمنستان وارد آذربايجان شد . ( 36 ق . م . ) ، ولى شكست خورد و قسمت اعظم سپاهيانش تلف شدند . اين جنگ دومين جنگ روم با ايران بود . پس از چندى جنگ سوم درگرفت . آنتونيوس ، به تحريك پادشاه محلى آذربايجان ، ارمنستان را تصرف كرد ، و قسمتى از آن را به او داد ، ولى مجبور شد براى مبارزه يا « اوكتاويس » ( بعدا آوگوستوس ) به جانب روم برود . فرهاد چهارم 38 - 2 م . فرهاد ، به اتفاق پادشاه ارمنستان ، پادشاه آذربايجان را مغلوب كرد . سپس از موفقيت خود مغرور شد ، و باز بناى تعدى را گذاشت . مردم بر او شوريدند ، و تيرداد دوم را به سلطنت برداشتند ( 32 ق . م . ) فرهاد به مشرق ايران گريخت ، ولى در 30 ق . م . به كمك سكاها به ايران بازگشت ، و تيرداد نزد اوكتاويس گريخت ، و پسر فرهاد را نيز به عنوان گروگان با خود برد . به موجب پيمانى كه بعدا بين ايران و روم منعقد شد ، « اوكتاويانوس » فرزند فرهاد را نزد پدر باز فرستاد ، و فرهاد اسراى رومى و نيز بيرقهاى روم را كه در جنگ كراسوس به دست ايرانيان افتاده بود مسترد داشت ( 20 ق . م . ) . فرهاد از زنى رومى ، نامش موسا ، كه « اوكتاويانوس » برايش فرستاده بود پسرى داشت معروف به فرهادك ( فرهاد پنجم ) ، و به تحريك اين زن ، پسران ديگر خود را به عنوان گروگان به روم فرستاد ، و به اين طريق به تفوق دولت روم گردن نهاد . سرانجام فرهادك و موسا فرهاد چهارم را مسموم كردند ، و فرهادك بهجاى پدر نشست . فرهاد چهارم پادشاهى پدركش و سخت ظالم ولى با عزم و قوى بود . فرهاد دوم ( فراآتس ) شاهنشاه اشكانى ( 138 - 137 ق . م . ) و بانى واقعى امپراتورى اشكانى پسر و جانشين مهرداد اول نقشهء پدر را در تسخير سوريه تعقيب كرد . و به همين جهت مانند پدر با دمتريوس دوم به ملاطفت رفتار نمود . آنتيوخوس هفتم در 130 ق . م . با سپاهى عظيم عازم مشرق شد . و بابل را گرفت ، و خود را « كبير » خواند . در اين احوال ممالك تابع دولت اشكانى از اطاعت پارتيان سرپيچيدند . فرهاد براى اينكه آنتيوخوس را مجبور به بازگشت كند ، دمتريوس را كه در اسارت وى بود آزاد كرد ، و در طلب سلطنت به سوريه فرستاد . ضمنا مردم كه از اقامت سپاهيان آنتيوخوس در شهرهاى خود و رفتار آنان به ستوه آمده بودند طرفدار پارتيان شدند . فرهاد سوم ( فراآتس ) شاهنشاه اشكانى ( 70 يا 69 ق . م . - 58 يا 57 ق . م . ) پسر و جانشين سنتروك . در آغاز مىخواست مانند پدرش در جنگهاى بين روميان و مهرداد ششم ( پادشاه پونتوس ) بىطرف بماند ، ولى در