عباس قديانى
620
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
شد ، و پايتخت معز الدين محمد سام گرديد . پس از مرگ معز الدين محمد سام ، به دست تاج الدين يلدز افتاد ، و در 612 ه . ق . به خوارزمشاه جلال الدين منكبرنى در غزنه ديرى نپاييد ، و در 618 ه . ق . كه چنگيز شهر را تاراج كرد ، وى از آنجا گريخت ، و دورهء رونق غزنه به پايان رسيد . امير تيمور آن را به نوهء خود پير محمد جهانگير بخشيد ( 804 ه . ق . ) . در 910 ه . ق . ظهير الدين محمد بابر غزنه را تسخير كرد . نادر شاه ، يك سال پيش از فتح كابل و حركت به سوى دهلى ، آن را تصرف نمود . مقبرهء سلطان محمود غزنوى و منارههاى مجاور آن ( از آثار مسعود سوم و بهرامشاه غزنوى ) از آثار تاريخى شهر است . غزنين شهرى بزرگ در سرزمين خراسان قديم . اين شهر همواره پايتخت غزنويان بود . غزنهء كنونى از شهرهاى مركزى افغانستان است . غلاغوش لقب قبجى حاجب كه از طرف سلطان محمود غزنوى به امارت سيستان منصوب شد . غلامرضا ازهارى : - ازهارى غلامرضا پهلوى وى فرزند رضا شاه و همسر سوم او يعنى توران امير سليمانى بود كه در سال 1302 متولد شد . او به رياست عاليه بازرسى ويژه ستاد فرماندهى عالى برگزيده شد و علاوه بر آن آجودان ويژه شاه ، رئيس كميته المپيك و معاون رياست افتخارى جامعه اسبسوارى بود . غلامعلى اويسى : - اويسى غلاة جماعتى از شيعه كه دربارهء صفات حضرت على ( ع ) راه افراطى و غلو را پيموده و او را به مقام الوهيت رساندهاند . اين جماعت داراى آداب و رسوم خاص به خود مىباشند . غلجهزايى : - افغانان غلجهزايى غور سرزمين كوهستانى تاريخى ، در افغانستان كنونى ، ميان درهء هيرمند و هرات . ولايت غور قسمتى از قلمرو سامانيان و غزنويان را تشكيل مىداد ، و غوريان ( آل شنسب ) ، كه پس از غزنويان به قدرت رسيدند ، از اين ولايت نام گرفتند . غوريان به دست خوارزمشاهيان مغلوب شدند ، ولى كمى بعد ، در اوايل قرن هفتم هجرى قمرى فرمانروايى غور به مغولان رسيد و فيروزكوه ، كه پايتخت غوريان بود به كلى ويران شد . غوريان سلسلهاى از امراء بودند كه از ديرباز در ناحيهء صعب العبور غور ميان هرات و غزنه حكومت داشتهاند ( 493 - 612 ه . ق . ) . غوريان دو طايفه بودند كه يك دسته در غور اقامت داشتند و مقرشان فيروزكوه بود و دسته دوم در طخارستان مىزيستند و مقرشان باميان بود . طايفهء اول در فيروزكوه فرمانروايى مىكردند و از سال 493 تا 612 بر سرير اقتدار بودند كه پنج نفر از فرمانروايان اين طايفه با اقتدار كامل حكومت راندند .