غازى شركت‌كننده در غزوه يا جنگ با كفار و دشمنان دين اسلام . بعدها عنوان « غازى » لقبى شد براى كسانى كه در غزوات منشأ خدمات ممتاز بودند ، و نيز جزء عناوين بعضى از امرا و فرمانروايان مسلمان گرديد . شواهدى در دست است كه از دورهء سامانيان دسته‌هايى از غازيان در ماوراء النهر و خراسان وجود داشتند ، كه به عنوان سرباز و به اميد به دست آوردن غنيمت ، در غزوه‌ها شركت مىكردند . رؤساى آنان غالبا به مناصب عاليه مىرسيدند . با هجوم مغول و انقراض سلجوقيان ، سران ديگرى از غازيان در آسياى صغير روى كار آمدند و بالاخره نخستين سلاطين آل عثمان ، در جملهء عناوين خويش ، لقب غازى را نيز داخل كردند . غاشيه لفظ عربى ، به معنى پوشش و مخصوصا پوشش زين . در عهد سلجوقيان و مماليك و غيره ، غاشيه يا زينپوش از علايم فرمانروايان بود ، و آن را در تشريفات رسمى در پيشاپيش موكب فرمانروا حمل مىكردند . غاير خان محمود يلواج ( محمود ايلچى ) رئيس هيئت فرستادگان چنگيز كه مسلمانى ماوراء النهرى بود به همراه گروه كثيرى از بازرگانان مغول كه تعداد ايشان به پانصد تن مىرسيد با كالاهاى بسيار و گرانبها از مغولستان به سوى ماوراء النهر رهسپار شدند . چون به شهر اترار در كنار سيحون رسيدند « غاير خان » حاكم آن شهر كه از خويشان تركان خاتون ، مادر خوارزمشاه بود به مال ايشان طمع كرد و به سلطان چنين نوشت كه : آنان جاسوسند . سپس همهء ايشان را بجز يك تن به نزد چنگيز گريخت بكشت و كالاهاى ايشان را ضبط كرد . چون خبر كشته شدن بازرگانان مغول به چنگيز خان رسيد ، سفيرى پيش سلطان فرستاد و از او خواست غاير خان را كه مرتكب چنين رفتار ناهنجارى شده است به وى سپارد . خوارزمشاه مغرور به‌جاى آنكه غاير خان را به چنگيز خان بسپارد و از فتنهء مغول جلوگيرى كند فرستادهء چنگيز را نيز بكشت و با اين رفتار بىخردانهء خود گناهى نابخشودنى در تاريخ ايران بود . غزنويان سلسله‌اى از پادشاهان ترك‌نژاد در قرون 4 - 6 ه . ق . كه چون مركز دولت آنها غالبا شهر غزنه بوده است بدين عنوان معروف شده است . يكى از اين دو سلسله ، سلسلهء غزنويان آل البتكين است ، و ديگرى غزنويان آل ناصر ، كه سلسلهء غزنوى مشهور است ، و عنوان غزنوى و غزنويان به طور مطلق ناظر به اين سلسله مىباشد . 1 - غزنويان آل البتكين . 2 - تاريخچهء سلطنت غزنويان آل ناصر . نيز - سلطنت غزنويان آل ناصر . غزنويان آل البتكين يكى از امراى عهد ساسانى به نام البتكين ( متوفى 352 ه . ق . ) ، به سبب اينكه با منصور اول سامانى اختلاف يافت ، به جانب غزنه رفت و آنجا را از دست امير محلى آن ، لاوك ، خارج ساخت ، و مستقلا به حكومت نشست ، و بدين‌گونه ، سلسلهء غزنويان آل البتكين را تأسيس كرد . بعد از وى به ترتيب اسحاق بن البتكين ، بلكاتكين و پيرىتكين امارت