عباس قديانى

88

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

احمد ميرزاى گوركانى معروف به سلطان احمد ميرزا ، متوفى 899 ه . ق . پادشاه سلسلهء تيموريان ؛ پسر سلطان ابو سعيد گوركان . وى در سال 873 ، به‌جاى پدرش در سمرقند به سلطنت نشست . و در 899 شيبك خان او را هلاك نمود ، و سلطان محمود ميرزاى گوركانى به جايش نشست . احمد يليان پس از استيلاى سلجوقيان نخستين‌بار كه نام يك حكمران بومى برده مىشود به سال 501 است كه ابن اثير نام امير « احمد يل » را كه نياى بزرگ احمد يليان است كه او را خداوند بزرگ مراغه مىدانند نام برده مىشود . احمد يليان بازماندگان رواديان تازى مىبودند . امراى احمد يليان 1 - احمد يل پسر ابراهيم پسر وهسودان روادى از 501 تا 510 هجرى برابر 1123 تا 1132 . 2 - شيرگير نصرت الدين خاصبك ارسلان آبه 530 - 570 برابر با 1152 تا 1192 . 3 - علاء الدين كرپا ارسلان 584 - 604 برابر 1206 تا 1226 . 4 - فلك الدين 570 برابر 1192 نصرت الدين محمد 593 برابر 1215 . 5 - فلك الدين احمد 593 برابر 1215 . 6 - زنى ( خداوند روئين دژ ) 618 - 624 برابر 1240 - 1246 . احمد : - نظام الدين احمد اخبار الطوال كتابى تاريخى از زمان آدم تا مرگ معتصم خليفهء عباسى ( 19 ربيع الاول سنهء 227 ه . ق . ) از ابو حنيفهء دينورى ؛ اين كتاب در بعضى قسمتها از اسناد و مدارك معتبر به شمار مىآيد و چون وى از علماى نجوم و طبيعى بوده است كمتر به خرافات پرداخته . قسمت عمدهء كتاب مخصوص تاريخ ايران قبل از اسلام و بعد از اسلام است ، و اين قسمت داراى اهميت بسيار و مورد توجه علماى شرق و غرب مىباشد . اخبار و وقايع دار الخلافه تهران روزنامه‌اى بود كه در دورهء قاجاريه منتشر مىشد . اين اولين روزنامه بود كه به وسيلهء ميرزا صالح شيرازى كه از نخستين تحصيلكردگان ايران در انگلستان بود ، انتشار مىيافت . اولين شمارهء اين روزنامه روز دوشنبه 25 محرم سال 1253 ه . ق . منتشر شد و در هر ماه فقط يك شماره بيرون مىآمد . اختر قديمترين روزنامه‌اى كه در خارج از ايران انتشار يافت ، روزنامه اختر بود . شماره اول آن روز پنجشنبه 16 ذيحجه 1292 ه . ق . در اسلامبول منتشر شده و