عباس قديانى
53
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
به تصويب رساند . طبق اين لايحه ، قيد اسلام كه برابر نص قانون اساسى ، از شرايط حتمى كانديداها و انتخابكنندگان بود ، حذف و سوگند به قرآن كريم نيز لغو گرديد . بيش از چند ساعت از انتشار اين خبر تكاندهنده نگذشته بود ، كه آيات عظام قم بر خانهء آيت اللهزاده حائرى تشكيل جلسه دادند ، تا در مقابل رژيم موضع خود را مشخص سازند . علماى بيدار اسلام مىدانستند كه اين كار رژيم مقدمهء سپردن مقدرات كشور به دست عمال بيگانه و دشمنان اسلام است . اين كار ، مقدمهء مفاسد شوم و خطرناكى است كه استعمارگران مصمماند ، در صورت سكوت و بىطرفى و سهلانگارى پيشوايان دينى و ملت بزرگ ايران انجام دهند . آيات عظام قم در آن جلسه بدين نتيجه رسيدند كه در نخستين فرصت طى تلگرافى به شاه مخلوع نسبت به اين حركت خلاف اسلام اعتراض كنند . آن روزها مصادف بود با شهادت حضرت فاطمه زهرا ( س ) و از همين روى مجالس سوگوارى طبق معمول در تمام نقاط ايران برقرار بود و گويندگان و خطباى اسلام نيز در اين مجالس بيشترين استفاده را براى آگاه نمودن و بيدار ساختن تودهها نمودند و با تشريح موارد اعتراض به دولت ، مردم را به اهميت موضوع آگاه ساخته و آنان را از خواستهاى شوم و مقاصد پليد دولت آگاه ساختند . سرانجام پس از شش روز ، در پاسخ تلگرام آيات عظام قم ، از شاه مخلوع تلگرافى و اصل گرديد كه در آن مطلب را به نخستوزير احاطه كرده بود . آيات قم نيز بىدرنگ گردهم آمده و با توجه به آنكه موضوع به دولت محول شده بود ، بر آن شدند كه مستقيما به نخستوزير تلگراف كرده و الغاى تصويبنامه را از او بخواهند . در اين رابطه پيشواى روشنضمير اسلام نيز تلگرافى به تاريخ 28 / 7 / 41 به نخستوزير وقت ( علم ) مخابره كرده و ضمن اعتراض به الغاى شرط اسلام از انتخابكننده و انتخاب شونده ، و تبديل قسم قرآن مجيد ، به كتاب آسمانى يادآورى فرمود كه : « علماى اعلام ايران و عتبات مقدسه و ساير مسلمين در امور مخالف با شرع مطاع ، ساكت نخواهند ماند و به حول و قوه خداوند تعالى ، امور مخالف با اسلام ، رسميت نخواهد پيدا كرد . . . » . طى اين تلگرام ، پيشواى بزرگ اسلام لغو فورى تصويبنامهء غير قانونى و ضد اسلامى رژيم شاه را خواستار شد . پاسخ نخستوزير ، به تلگرام حضرت امام و ساير آيات قم ، يك ماه به طول انجاميد . در طول اين مدت ، قم و ساير شهرستانها ، شاهد اجتماعات با شكوه و تظاهرات بزرگى بود . هرروز كه بر تأخير جواب نخستوزير مىگذشت مردم خشمگينتر مىشدند . در پى مخابرهء تلگرامها ، نامهها و طومارهاى بزرگ و نيز با برپايى نشستهاى پىدرپى ، هماهنگى و پشتيبانى خود را از نيات امام خمينى و حوزهء علميهء قم ابراز داشته و مخالفت خود را با سياست رژيم اعلام داشتند . شاه پس از تبعيد امام به تركيه ( 13 آبان 43 ) و سپس عراق ، به گمان خود مردم را از دسترسى به رهبر و مرجع عاليقدرشان بازداشت . ولى امام در تمام اين مدت طولانى به طور خستگىناپذير با تربيت روحانيون برجستهء انقلابى ، و تنوير افكار مردم و راهنمايى و ارشاد آنان جامعه را براى شروع يك انقلاب اسلامى آماده مىساخت . در همين دوران است كه شاگردان و ياران وفادار او نيز در داخل و خارج كشور به پرورش نسل متعهد و انقلابى امروز