عباس قديانى

441

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

مشهور عهد صفوى كه در زمان شاه عباس اول صفوى وزير قراباغ و سپس وزير مازندران بود . ساره خاتون 1331 ق . ملقب به طلعت السلطنه از زنان فاضل . وى دختر عباسقلى خان سپهر كاشانى بود . وى عوامل ملا محسن را از جمادى الثانى الى ذيحجه سال 1328 ق . نزد پدر خود خواند و سپس ترجمه و شرح عوامل جرجانى را به نام شرح عوامل المائه در 26 محرم سال 1331 ق . نوشت . سازمان انقلابى و سازمان توفان انشعاب مائوئيستها و تشكيل « سازمان انقلابى » يكى از بىسابقه‌ترين انشعابات در تاريخ حزب تودهء ايران بود . اين انشعاب پس از برگزارى « پلنوم يازدهم » در شوروى و احزاب « فروتن ، قاسمى و سخايى » از كميتهء مركزى حزب توده در ديماه 1343 صورت گرفت . پلنوم در سى ديماه 1343 كار خود را در « ويلاى استالين » ، با بحث پيرامون خط مشى بين المللى حزب آغاز و مشى مورد قبول شوروى را در رابطه با تحولات جنبش جهانى كمونيستى به بحث گذاشت و سپس خط مشى شوروى را با اكثريت آرا تأييد نمود . « فروتن ، سخايى و قاسمى » مخالفت خود را با مشى بين المللى شوروى اعلام و معتقد به مشى « مائو » در عرصهء جهانى بودند . بدين ترتيب به سه تن از اعضاى كميتهء مركزى حزب تودهء ضربتى جدى وارد آمد و طبق مصوبات پلنوم ، فروتن ، قاسمى و سخايى از حزب اخراج شدند . پس از اين واقعه ، سرانجام در سال 1344 « سازمان مائوئيستى انقلابى » به رهبرى فروتن و قاسمى وابسته به « پكن و آلبانى » تأسيس مىشود . اما طولى نمىكشد كه قاسمى و فروتن از « سازمان انقلابى » جدا شده و به همراه عدهء معدودى از جوانان مائوئست « سازمان ماركسيستى - لنينيستى توفان » ، تأسيس مىكنند و نشريه‌اى هم به همين نام انتشار مىدهند . با شروع اختلافات آلبانى و چين ، اين اختلاف به قاسمى و فروتن نيز سرايت مىكند و قاسمى به طرف « آلبانى » و فروتن به طرف « چين » كشانده مىشوند و در نتيجه گروه « توفان » به گروه كوچكتر انشعاب مىكند . به طور كلى « سازمان انقلابى » ، رهبرى حزب توده را فاقد مشى انقلابى دانسته و متهم به سازش مىكرد و در كل معتقد به تشكيل كمونهاى دهقانى و مبارزهء مسلحانه بود . به همين دليل « سازمان انقلابى » تعدادى از كادر رهبرى خود را - پرويز نيكخواه ، كوروش لاشايى و سيروس نهاوندى - براى عمليات مسلحانه راهى ايران مىكند كه همگى دستگير و به خدمت « ساواك » در مىآيند . پس از پيروزى انقلاب اسلامى و در اوايل سال 1358 با ائتلاف كليهء جريانات مائوئيستى « حزب رنجبران » تشكيل مىشود كه نشريهء « رنجبر » ارگان مركزى همين حزب بوده است . سازمان پيكار از گروههاى افراطى چپ در ايران به شمار مىرفته است . سازمان جوانان دانشجويان دموكرات ايران حزب توده پس از شكست قطعى در كنفدراسيون نسبت به تشكيل اين سازمان اقدام كرد .