عباس قديانى
41
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
344 ه . ق . ) . 3 - ابو منصور نصر بن احمد چغانى . 4 - ابو المظفر طاهر بن فضل چغانى . « ممدوح منجيك ترمذى . » ( مقتول در 477 ه . ق . ) . 5 - ابو المظفر فخر الدوله ، احمد بن محمد چغانى . « ممدوح دقيقى و فرخى » . اين سلسله به دست سلطان محمود غزنوى منقرض شد . آل مروان مروان كه پيرمردى محيل بود با لشكرى بهسوى دمشق رهسپار شد و ضحاك بن قيس را كه طرفدار عبد الله بن زبير بود در محلى به نام مرج راهط در غوطه دمشق شكست داد و خلافت را بر خويشتن مسلم ساخت ( 64 ه . ) . و از اين پس خلفاى اموى به نام او آل مروان خوانده مىشوند كه از سال 64 تا 132 هجرى خلافت كردهاند . مروان يك سال بعد در ( 65 ه . ) بمرد و پسرش عبد الملك بن مروان به خلافت نشست . آل مسافر - كنگريان - سالاريان سلسلهاى ( قرن 4 و 5 ه . ق . ) از امراى محلى ديلمستان كه نخست در تارم به فرمانروايى پرداختند ، سپس به آذربايجان و اران و ارمنستان و زنجان و ابهر و سهرورد نيز دست يافتند . امراى معروف اين سلسله عبارتند از : 1 - محمد بن مسافر . 2 - وهسودان بن محمد . 3 - نوح بن نوح . 4 - جستان بن نوح . 5 - ابراهيم بن مرزبان بن اسماعيل بن وهسودان . 6 - جستان بن ابراهيم . 7 - مسافر . نيز - كنگريان نيز - سالاريان آل مظفر چون دولت مغول رو به ضعف گذاشت ، در اطراف ايران سلسلههاى مستقلى تشكيل يافت و رشتهء وحدت گسيخته شد . آل مظفر مهمترين اين سلسلهها بود كه قسمت اعظم ايران را در دست داشتند . سر سلسلهء اين دودمان « امير مبارز الدين محمد » است و جد اعلاى او غياث الدين حاجى خراسانى كه از اهل خواف بوده است . پدر مبارز الدين موسوم به امير مظفر نزد ارغون و گيخاتو و غازان خان و الجايتو به مراتب عالى رسيد و در سال 713 بهجاى پدر حاكم ميبد شد و از طرف سلطان ابو سعيد در يزد و فارس مأموريتهاى مهم يافت و سپس به كلوت يزد رسيد و بعد از ضعف مغول ، كرمان را ضميمهء قلمرو خويش كرد و از كشتن شيخ ابو اسحاق اينجو در 758 بر فارس و اصفهان مسلط گشت ، سپس به آذربايجان حمله برد و تا شمال تبريز پيش راند اما پيروانش به سبب سختگيريهاى او از وى دلخوش نبودند وى را خلع كرده و چشمانش را ميل كشيدند . شاه شجاع پس از واقعه كور كردن پدر برجاى او نشست و دوران سلطنت وى به نزاع بين او و برادرش شاه محمود گذشت . شاه شجاع در 786 درگذشت و او را در شيراز به خاك سپردند . پس از وى زين العابدين بهجاى او نشست . آخرين پادشاه اين سلسله شاه منصور ( 790 - 795 ه . ق . ) است كه به دست لشكر تيمور شكست يافته و كشته شد . مظفريان هفت تن بودند و هفتاد و دو سال حكومت كردند .