خ خاتام‌تى - خاپيرتى نام ديگر عيلام . عيلام نامى سامى است و بوميهاى عيلام مملكت خود را در كتيبه‌ها « خاتام‌تى » يا « خاپيرتى » مىنامند . و نيز - عيلام خاتون شاهزاده خانم ، عنوان تركى و مغولى دربارهء زنان و دختران خان و خاقان . اصل لفظ در جغتايى به معناى « بانوى عالىنسب » بوده است و به تدريج تقريبا با لفظ خانم مترادف شده است . لفظ خاتون در معنى « ملكه » و « زوجهء خاقان » در تركى سابقهء استعمال بالنسبهء قديم دارد ، و حتى در عهد ساسانيان هم اين عنوان دربارهء خاقان به كار رفته است . مقارن خلافت معاويه و در هنگام شروع فتح ماوراء النهر به دست مسلمين ، ملكهء بخارا عنوان خاتون داشته است . و مغول هم ظاهرا به سبب آنكه بردن اسم آنها در آن ادوار دور از ادب شناخته مىشده است - فقط به همين عنوان خاتون مشهور شده‌اند . خاراكس شهرى كه در 178 ق . م . توسط اشك پنجم فرهاد اول بنا گرديد كه در محل ايوان‌كى امروزى بوده است . خاص بك شهرت « امير بك ارسلان خاص بك ابن بلنگرى » متوفى سال 458 ه . ق . سردار و امير حاجب و اتابك معروف عهد سلطان مسعود سلجوقى . وى نخست غلامى بود از تركمانان غز ، و به واسطهء توجه و عنايتى كه سلطان مسعود در حق او داشت ، جاه و مقام پيدا كرد ، و ولايت اران و درجهء اتابكى يافت ، و از امراى مقتدر و متنفذ سلاجقه شد . خاصه در عصر صفويه به فردى گفته مىشد كه ريش و سر شاه را مىتراشيد و اصلاح مىكرد و همه سال ده دست لباس سياهى كه شاه در ده روز اول ماه محرم مىپوشيد به او داده مىشد .