عباس قديانى
324
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
امور دامغان را به نصر الله باشتينى داد و خود در رأس كليه امور قرار گرفت . اتحاد مثلث حكومت سربهدارى زياد دوام نياورد و از هم پاشيد ، زيرا حسن دامغانى به بهانهء اينكه لطف الله ميرزا پهلوانان سبزوارى مخالف او حمايت مىكند ، لطف الله را از حكومت عزل و به قلعه دستجردان فرستاد و بهدنبال آن وسيله قتل او را فراهم ساخت و خود را زمامدار مطلق سربهداران معرفى كرد . اما دولت حسن دامغانى به زودى با مشكلات داخلى و خارجى مواجه گشت . از جمله مشكلات داخلى مخالفت صنف درويشان به سركردگى « عزيز مجدى » با او بود . درويش عزيز مجدى از طرفداران شيخ حسن جورى بود . مدتها در عراق و مشهد مقدس به تبليغ گذرانيده و طرفدارانى براى خود فراهم آورده بود . پس به يارى آنان قلعه طوس را گرفت و مركز عمليات خويش قرار داد و با پهلوان حسن به مخالفت برخاست . پهلوان حسن قيام عزيز مجدى را خطرى براى خود تلقى كرده و براى سركوبى آن عازم طوس شد . در اين ماجرا درويش عزيز شكست خورد و پهلوان حسن با دادن چند خروار ابريشم او را به عراق تبعيد نمود . از جمله گرفتاريهاى خارجى ، مبارزه او با امير ولى حاكم استرآباد بود كه در اين مبارزه با ناكامى مواجه گشت . در نتيجه از اطراف و جوانب عليه او شورشهايى صورت گرفت . از آن جمله خواجه على مؤيد در رأس شورشيان داخلى عليه پهلوان حسن قرار گرفت . على مؤيد نخست نماينده حسن دامغانى را از آنجا بيرون كرد و محمد رضا نامى را جهت دعوت از درويش عزيز به اصفهان فرستاد و با او متحد شد و كار هردو بالا گرفت . در اين اثنا پهلوان حسن به خاموش ساختن شورش قلعه شغان اشتغال داشت . خواجه على مؤيد به اتفاق درويش عزيز وارد سبزوار شد و نماينده و وزير پهلوان حسن يعنى خواجه يونس سمنانى را به قصاص امير لطف الله كشت و به سپاهيان پهلوان حسن پيام فرستاد كه اگر قصد برگشت به سبزوار را داريد بايد سر پهلوان حسن را با خود بياوريد . سپاهيان پهلوان حسن براى رسيدن به نزد خانوادههاى خويش پهلوان را كشتند و سر او را به سبزوار آوردند . مدت حكومت او چهار سال و چهار ماه بود . حسن روملو حسن روملو مؤلف احسن التواريخ است و در سال 985 آن كتاب را به اتمام رساند . حسن صباح زعيم ملاحده ايران از اهالى اصفهان كه در مصر به عنوان يكى از دعات خليفه المستنصر فاطمى درآمد و براى نشر دعوت او به شام و دياربكر و آسياى صغير مسافرت نمود ، سپس به خراسان ، ماوراء النهر و كاشمر رفت ، سپس قلعهء الموت را در نواحى طالقان قزوين بنياد نهاد و در آنجا سلطنت ملاحده را مستقر ساخت . حسن صباح در سال 518 ه . در زمان سلطنت سلطان سنجر درگذشت و « كيابزرگ اميد » را بهجاى خود معين نمود . حسنعلى بيگ از رجال و امراى مقرب درگاه نادر شاه افشار وى در دستگاه نادر بهمنصب معير الممالكى رسيد ، و از آغاز دولت نادر تا پايان كار او همواره ملازم و مقرب و معتمد وى شمرده مىشد . بعد از قتل نادر ( 1160 ه . ق . ) كه عليقلى خان به دعوى سلطنت