عباس قديانى
276
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
جغرى خان فرزند حسن تكين والى سمرقند از جانب قراختا كه در زمان شمس الدين صدر جهان محمد بن عمر بن عبد العزيز بن مازه ، رئيس بخارا بوده و شورش و غارت تركان قرلق را بر بخارا دفع كرد . جلال الدوله « ابن بهاء الدوله بن عضد الدولة بن ركن الدوله بويه » مكنى به ابو طاهر از وزراى ديلميان . وى از طرف برادر حاكم بصره بود و سپس بيست و پنج سال در بغداد امارت كرد و در زمان خلافت القادر بالله در بغداد امير الامرا شد . در عهد او تركان بر بغداد مستولى شدند و هريك به ولايتى حاكم گشتند . وى به سال 435 ه . ق . در بغداد درگذشت . جلال الدوله اسكندر بن زياد ، از حاكمان و ملوك آل پادوسبان كه در 740 ق . شروع به تجديد بناى قلعه شهر كجور نمود . جلال الدوله ملكشاه سلجوقى . جلال الدوله لقبى است كه خليفه بغداد به ملكشاه سلجوقى داده بود . جلال الدين ابو الفضل درگزينى فرزند قوام الدين ابو القاسم درگزينى كه مدتى وزير سلطان محمد سلجوقى بود . جلال الدين تورانشاه وزير شاه شجاع كه تا پايان عمر شاه شجاع در اين سمت بود . بعد از مرگ شاه شجاع يعنى در زمان سلطان زين العابدين چند روزى در اين مقام باقى بود . جلال الدين خوارزمشاه سلطان محمد خوارزمشاه از زنان مختلف چندين پسر داشت ، كه معروفترين آنان جلال الدين منكبرنى ، غياث الدين ، ركن الدين و اوزلاغ شاه بودند و شخص اخير به اصرار تركان خاتون سمت وليعهدى داشت ، اما در فرار از دست مغول سه پسر اول همراه سلطان بودند و او در جزيرهء آبسكون جلال الدين را جانشين خود كرد . پسران محمد ، پس از مرگ او به خوارزم آمدند و جلال الدين سلطان شد . لكن تركان طرفدار تركان خاتون و اوزلاغ شاه زير بار نرفتند و جلال الدين به خراسان گريخت و دستهاى از مغولان را مغلوب كرد و چون سپاه كافى نداشت به هرات رفت . سلطان جلال الدين تا سال 628 كه كشته شد ، مدام با مغول و پادشاهان غرب ايران و خليفهء بغداد و ملكه گرجستان در جنگ بود و اغلب فاتح مىشد تا آنكه در 627 از سلطان علاء الدين كيقباد ، يكى از سلاجقهء روم ، شكست خورد و به آذربايجان گريخت و سپاه خود را براى استراحت به دشت مغان فرستاد و خود به عيش پرداخت . در اين اثنا مغولان رسيدند و جلال الدين به اروميه گريخت تا مگر از ملوك اطراف مددى بگيرد ، اما همگى چنان از او رنجيده و متوحش بودند ، كه دستى به يارى او دراز نشد . بار ديگر مغول بر سرش ريختند و او به كوهها پناه برد و به دست كردان كشته شد . جلال الدين مرد بسيار دلير بود ، ولى در بىرحمى و بىتدبيرى دست كمى از پدر نداشت و از عياشى و شرابخورى بىموقع فروگذار نمىكرد . جلال الدين سيورغتمش از قراختاييان كرمان .