عباس قديانى

273

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

بابك خرمى است كه در امر رياست خرميان جنگها كرد و عاقبت ابو عمران را بكشت و بيوهء او با نيرنگ و فريب ، بابك را كه خادم شوهرش بود شوهر خويش ساخت و وى را رئيس خرميان كرد . جباخانه در زمان صفويه به اسلحه‌سازى يا آنچه امروز ادارهء تسليحات يا مهمات گفته مىشود ، مىگفتند . نيز - جبه‌خانه جبادارباشى صاحب‌منصب جباخانه ، فرماندهء كارخانهء اسلحه‌سازى در زمان صفويه . جبغو لقب پيشواى تركان غربى . جبه‌خانه - جباخانه ادارهء اسلحه‌سازى در دورهء صفويه . تصدى ادارهء جباخانه كه شغل « جبه‌دارباشى » بود . در اوايل عهد صفويه مثل گذشته ديگر چندان با سلاطين و ممالك مجاور دايم جنگ نمىكردند . جباخانه نيز تدريجا از اهميت افتاد ، و جبه‌دارباشىگرى به خواجه‌هاى سفيد نيز واگذار شد . قورخانه يا جباخانهء اصفهان در عهد صفويه ظاهرا در قلعهء تبرك نزديك شهر واقع بوده است . جبه‌دارباشى جبه‌دارباشى در عصر صفويه مسئول جبه‌خانه و قورخانه و مأمور محافظت آلات و ادوات حرب و انبارهاى سرب و باروت و آنچه مربوط به لوازم جنگ باشد ، بوده است . جبههء متحد ضد ديكتاتورى تشكيل جبههء متحد ضد ديكتاتورى پيشنهادى بود كه حزب تودهء ايران در دوران مهاجرت ، به ساير احزاب و گروههاى سياسى آن زمان كرده بود ، ولى هيچ حزب و گروهى حاضر به همكارى با حزب تودهء ايران نشده بودند . جبهه ملى در جريان انتخابات مجلس شانزدهم در سال 1328 جرايد تهران در زمينه بحث آزادى انتخابات فعاليت زيادى كردند . به همين دليل 6 مدير روزنامه در مهرماه 1328 با دكتر محمد مصدق ديدار كردند و در زمينه آزادى انتخابات به بحث و تبادل نظر پرداختند . دكتر مصدق پس از اين جلسه تصميم گرفت به عنوان اعتراض تا دربار شاه راهپيمايى كند . دكتر مصدق به همراه 19 نفر ديگر از جمله كريم سنجابى ، دكتر سيد على شايگان ، مهندس احمد زيرك‌زاده ، دكتر سيد حسين فاطمى ، و شمس الدين امير علائى در دربار شاه متحصن شدند كه به‌دليل عدم حصول نتيجه آنجا را ترك كردند و جبهه ملى را پايه‌گذارى كردند . اين جبهه كه پس از كودتاى بيست و هشت مرداد عملا هستهء مركزى خود را از دست داد ، چند بار فعاليتهايى را آغاز كرد ، تا اينكه در سال 1336 اقدام به تشكيل جبههء ملى دوم شد . متعاقب اين جريان فعاليت عده‌اى از دانشجويان وابسته به جبهه ملى در اروپا آغاز شد . در سال 1341 جبههء ملى سوم فعاليت آشكارى را در ايران آغاز كرد كه منجر به دستگيرى عده‌اى از سران آن شد .