عباس قديانى

222

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

پهلوى - سلسله ( 1304 خلع احمد شاه - 1357 ه . ش . سقوط محمد رضا شاه ) رضا خان ميرپنج در سال 1299 طبق برنامه از پيش تعيين شده كودتا نمود و تهران را اشغال كرد . و فرماندهى لشكر قزاق به او محول شد . پس از چندى به مقام وزارت جنگ رسيد . بدين ترتيب رضا خان توسط انگليسيها زمينهء اقتدار خود را فراهم مىساخت . در سال 1302 ه . ش . به رياست وزراء منصوب شد و سرانجام باوجود داشتن مخالفين از جمله سيد حسن مدرس و دكتر محمد مصدق در روز نهم آبان 1304 مجلس احمد شاه را عزل نمود و رضا خان را با عنوان رضا شاه به تخت سلطنت نشاند . رضا شاه در سال 1305 تاجگذارى نمود . در ابتدا ظاهرا سياست ضد استعمارى را پيش گرفت ولى به تدريج ماهيت اصلى خود را بروز داد و مخالفت خود را با فرهنگ و سنن ملى و اسلامى مردم آغاز كرد . در سال 1314 فرمان رفع حجاب را صادر نمود كه با مقاومت گسترده‌اى از مردم مواجه شد . به طور كلى در سياستهايش شيوه ديكتاتورى مطلق را به كار مىبرد . بالاخره با شروع جنگ جهانى دوم و نگاه داشتن كارشناسان آلمانى در ايران ، قواى متفقين وارد ايران شد و رضا شاه را از سلطنت خلع نمود و به جزيره موريس و سپس به ژوهانسبورگ تبعيد نمود . پس از او پسرش محمد رضا در سال 1320 به سلطنت رسيد . چون محمد رضا قدرت كافى نداشت ، نتوانست سياست اختناق پدرش