عباس قديانى

220

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

پنجاه و سه نفر در دوران حكومت رضا خان ، حمله به « حزب كمونيست ايران » در سال 1307 به طور جدى آغاز مىشود و به دنبال آن تعدادى از سران و فعالين حزب كمونيست از جمله « پيشه‌ورى ، اردشير آوانسيان و رضا روستا » گرفتار و زندانى مىشوند . در همين دوران « دكتر تقى ارانى » كه در آلمان مشغول تحصيل بود به همراه گروهى از ايرانيان كه اكثرا دانشجو بودند با « حزب كمونيست آلمان » رابطه برقرار كرده و تمايلات ماركسيستى پيدا مىكنند . در همين دوران بود كه دكتر ارانى با مرتضى علوى مدير روزنامه « پيكار » كه در آلمان منتشر مىشد ، دوستى نزديكى پيدا مىكند و در انتشار نشريه « پيكار » فعاليت چشمگيرى از خود نشان مىدهد . تا اينكه در سال 1313 پس از تماس دكتر ارانى با كمينترن ، دستور تجديد سازمان حزب كمونيست از طرف كمينترن به « كامران ، كامبخش و سيامك و ارانى » داده مىشود . پس از اين واقعه « دكتر ارانى » به كامبخش معرفى مىشود و بدين ترتيب « حزب كمونيست ايران » در اين دوره به رهبرى « ارانى ، كامبخش و سيامك » مجددا سازماندهى مىشود . دكتر ارانى فعاليت خود را به همراه دوستانى كه از قبل در آلمان داشت با انتشار « مجله دنيا » در ايران آغاز مىكند و يك هستهء سه نفره با تركيبى از « كامبخش ، ارانى و دكتر بهرامى » در رأس گروه قرار مىگيرد . سازمان فوق از اين جهت به اين نام يعنى « گروه 53 نفر » معروف شد كه تعداد بازداشت‌شدگان آن « پنجاه و سه نفر » بوده است و اين نام را در آن زمان شهربانى رضا خان بر آنها نهاده بود . دستگيرى اعضاى اين گروه بدين ترتيب بود كه فردى به نام « محمد شورشيان » رابط كمينترن به همراه « بقراطى » مخفيانه از مرز آذربايجان شوروى عبور كرده و وارد ايران مىشوند . پس از چندى « شورشيان » در خوزستان دستگيرى مىشود و در اعترافات خود دكتر ارانى و دكتر بهرامى را به عنوان رهبران حزب معرفى مىكند . به دنبال اين واقعه ، دومين يورش پليس رضا خان به حزب كمونيست در ارديبهشت ماه 1316 آغاز مىگردد و پس از چندى پنجاه و سه نفر از فعالين حزب كمونيست ايران بازداشت و به حبسهاى سنگينى محكوم مىشوند . بدين ترتيب آخرين فعاليت « حزب كمونيست ايران » تحت رهبرى « ارانى ، كامبخش و بهرامى » نقطهء پايانى است بر فعاليت بيست سالهء حزب كمونيست در دوران ديكتاتورى رضا خان . پوران دخت دختر خسرو پرويز پادشاه ساسانى و خواهر آزميدخت . پس از كشته شدن خسرو پرويز دربار ايران كه دچار هرج‌ومرج شده بود به مدت دو سال پنج نفر به پادشاهى رسيدند كه يكى از آنها پوراندخت بود كه پس از كشته شدن جوانشير خسرو پرويز به پادشاهى رسيد ولى دوام چندانى نيافت . پورياى ولى پهلوان محمود خوارزمى ملقب به پورياى ولى و متخلص به اقبالى ، شاعر و پهلوان نامى ايران و صاحب مثنوى « كنز الحقايق » كه به سال 722 ه . در خيوه درگذشت . پوسنگ : - بوشنج پولاك ( Polak ) دكتر پولاك از جمله معلمينى بود كه ميرزا تقى خان اميركبير آنان را از اتريش براى تدريس به