عباس قديانى
214
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
آثار اوليهء دوران هخامنشى است كه مهمترين آنها عبارتند از : كاخ بار كوروش ، كاخى با نقش انسان بالدار ، كاخ اختصاصى ، صفّه تخت سليمان ، آتشكده و مهمترين بناى آن آرامگاه كوروش است . آرامگاه بناى مربعى است كه بر روى صفّه شش طبقه سنگى استوار گرديده است . اين بنا از قطعات سنگى ساخته شده . بلندى بنا در حدود 12 متر مىشود . در درون اين آرامگاه سنگى و جانپناه آن محل دو حفره مشاهده مىشود كه حفره بزرگتر را منسوب به مدفن كوروش و ديگرى را گور همسر وى مىدانند . آثار كاخ بار كوروش كه داراى تالار بزرگ و چندين ايوان و اتاق با ستونهاى سنگى و كتيبهاى به خط ميخى است در شمال شرقى آرامگاه برجاى مانده است . ديگر ؛ كاخ با نقش انسان بالدار است . اين نقش بر سنگ سفيد تراشيده شده . بناى ديگر پاسارگاد كاخ اختصاصى كوروش است . اين كاخ از لحاظ مفصل بودن بنا و وسعت آن و مصالحى كه از سنگ و آخر و گچ و رنگ در آن به كار رفته مىرساند كه نسبت به ساير كاخها و بناهاى پاسارگاد داراى امتياز بيشترى بوده است . آثار ديگرى در اطراف صفّه پاسارگاد موجود است كه مهمترين آنها بناى آتشكده و تخت سليمان و يك رشتهء بقاياى بناى سنگى اطراف آن مىباشد . پاسارگاداى ( Pasargadae ) سه قبيلهء عمده پارسيهاى قديم . خاندان سلطنتى هخامنشى از اين قبيله بودند . پاسارگاديان يكى از قبايل پارسيان ، كه مهمترين قبيله در ميان قبايل پارسيها بوده و هخامنشيان طايفهاى از اين قبيله بودند . پاش سلسلهاى در بابل كه در سال 1487 ق . م . تشكيل يافت . پاش ، نام يكى از محلههاى بابل بود كه اين خاندان بر عيلاميها شوريدند و مجسمهء بل مردوك را از آنان باز گرفتند . يكى از پادشاهان نامى اين سلسله نبوكدنصر يعنى بخت النصر اول بود كه حدود كشور بابل را تا درياى مديترانه گسترش داد . پاكروان حسن پاكروان در سال 1290 در تهران به دنيا آمد . پدر او فتح الله پاكروان ، از دولتمردان رضا خانى بود كه در زمان فاجعه قتل عام مسجد گوهرشاد استاندارى خراسان را به عهده داشت . حسن پاكروان تحصيلات نظامى خود را در دانشكدههاى پواتيه و فونتن بلو فرانسه به پايان رسانيد و در سال 1312 به ايران بازگشت و مدتها به عنوان مربى دانشكده افسرى اشتغال داشت . در سالهاى 1320 - 1322 افسر ستاد ارتش ، و در سالهاى 1323 - 1324 فرمانده پادگان بوشهر و افسر انتظامات بنادر جنوب بود . پاكروان در سالهاى 1325 - 1327 افسر ركن دوم ستاد ارتش گرديد و در سالهاى 1328 - 1329 به عنوان وابسته نظامى به پاكستان رفت . پس از بازگشت به ايران مدتى رياست ركن دوم ستاد ارتش را به عهده داشت و مجددا در سالهاى 1333 - 1334 به عنوان وابسته نظامى به هند رفت . با تأسيس ساواك در اسفند 1335 پاكروان معاون ساواك گرديد و در اسفند 1339 با بركنارى سپهبد تيمور بختيار به رياست ساواك رسيد . دربارهء دوران رياست پاكروان بر ساواك ارتشبد فردوست در خاطرات خود سخن گفته است . سرلشكر حسن پاكروان تا سال 1343 رياست ساواك را به عهده