عباس قديانى
172
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
باجروان شهر و دژ قديم ، در مغان ( آذربايجان ) جنوب رود ارس بين اردبيل و برذعه ، كه نامش در تاريخ فتوحات اسلام آمده است . فتح آن به دست اشعث ابن قيس كندى نشانهء سقوط مقاومت مردم سراسر آذربايجان بود . در زمان حمد الله مستوفى ( قرن 8 ) ويرانهاى بيش نبود . باختر قسمت سوم ولاياتى كه در عصر ساسانى تقسيم شده بود كه شامل ولايات ذيل بود : 1 - آتروپاتگان 2 - ارمن يا ارمنستان 3 - ورژن و گرجستان امروز كه به عربى جرزان مىگويند 4 - آران 5 - بلسكان 6 - سيسكان 7 - رى 8 - گيلان 9 - شنجان 10 - ديلوم 11 - دم باوند يا دماوند 12 - تپورستان 13 - رويان 14 - آمل باختر در كتيبهء داريوش « باختريش » و در اوستا « باخذى » و در استرابون « باكتريا » آمده است كه همان ايالت بلخ است كه از شمال به رود ( جيحون ) و از مغرب به آريانا و از جنوب به كوههاى هزار مسجد سفلى و از مشرق به ماساگت ( از قبل سكايى ) محدود بوده شهر مهم آن باختر ( بلخ ) است . ديگر از شهرهاى آن مرو بود كه به يونانى آن را مرگيانا مىگفتند . باختريش نام قديم باختر و بلخ . باخذى بلخ و باختر - در اوستا . باخزر ناحيهء تاريخى در خراسان ، بين هرات و نيشابور . باخمرى - باخمرا محلى در بين النهرين كه موضع آن به درستى معلوم نيست و ظاهرا بين كوفه و واسط در حدود 96 كيلومترى كوفه واقع بوده است . شهرتش در تاريخ عباسيان به سبب جنگ سال 145 ه . ق . بين سپاهيان منصور خليفه و ابراهيم ابن عبد الله معروف به قتل باخمرى است كه با پيروزى خليفه پايان يافت . بادغيس - باذغيس ناحيهاى در قسمت شمال غربى افغانستان كنونى ، در ايالت هرات كه بين اين شهر و سرخس بود و بعدا به تمام سرزمين بين هريرود و مرغاب اطلاق گرديد . شهر عمدهء آن قلعهء نو است . جنگ 678 ه . ق . ايرانيان و مغولها بر سر تصرف مراتع بادغيس در گرفت . بارباب - فارياب شهرى بوده است در خراسان قديم از توابع گوزگانان . از اين شهر تا طالقان ( خراسان ) طخارستان ، سه منزل و تا بلخ شش منزل بوده است . باربد موسيقيدان عصر ساسانى . بارخانه امراى سرحد در سلسله صفويه در مدت سال به بهانههاى مختلف پيشكشها و هدايايى كه به اصطلاح