عباس قديانى

165

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

وزارت فارس و بحرين و يزد و كيش داشت ، مىباشد و نسب خود را به خواجه عبد الله انصارى مىرسانند . در اواخر سلطنت ابو سعيد بهادر خان مكنت زياد و استقلال تام يافت . بعد از او پسرانش مسعود شاه اينجو و شيخ ابو اسحاق اينجو در فارس قدرت تمام به هم رسانيدند . اما استقلال واقعى آنها در واقع با شيخ ابو اسحاق اينجو شروع شد كه در 742 ه . ق . ملك اشرف الدين چوپانى را از آن ولايت رانده ، خود علم استقلال برداشت . با قتل او سلسلهء خاندان اينجو انقراض يافت ( 758 ه . ق . ) . اينجو يا انجو ( enju ) لغت مغولى است به معنى ملك خاص يا املاك اختصاصى سلطان ، و بعدها به معنى صاحب « ديوان اينجو » و به اصطلاح ضابط املاك پادشاه شده ، و خلاصه بر « هركس كه خاص پادشاه و از متعلقان و منسويان او باشد » اطلاق يافته است . امراى اين سلسله عبارتند از : 1 - شرف الدين پسر محمد « آق‌خواجه » ( جلوس 724 ه . ق . ) . 2 - غياث الدين كيخسرو پسر محمود ( جلوس 735 ه . ق . ) . 3 - جلال الدين مسعود پسر محمود ( جلوس 738 ه . ق . ) . 4 - جهان الدين شاه شيخ ابو القاسم پسر محمود ( جلوس 743 ه . ق . ) . اين سلسله را آل مظفر منقرض ساخت . ايندرا از مهمترين خدايان عصر « ودايى » ، رب النوع رعد و جنگ . اينشوشى يكى از رب النوعهاى عيلاميها همسر ربة النوع « شالا » ايوان مداين ايوان مداين كاخ سلطنتى انوشيروان بوده است . هنوز آثار اين كاخ بزرگ در خاك عراق به چشم مىخورد . خاقانى شاعر بزرگ ايران هنگامى كه خرابه‌ها و آثار اين كاخ عظيم را مشاهده كرد قصيدهء معروف ايوان مداين را سرود . ايويس روتريم‌گاه ( Aiwisruthrimgah ) از تقسيمات نماز شبانه‌روزى در دين زرتشت كه موقع آن از ابتداى شب تا نيمهء آن است . ايوك‌زن ( Evakzan ) در عهد ساسانى ، دخترى كه تنها دختر والدين باشد چون شوهر كند « ايوك‌زن » ناميده مىشود . اولين فرزند خويش را بايد عوض خود به والدين واگذارد . از اين پس پادشاه زن مىشود . ائا فرزند آنو ، شوى دامكينا ؛ پدر مردوخ . فرمانرواى همهء ايزدان و آبهاى شيرين پس از اپسو . در اساطير سومرى برابر نينتو است ؛ فرمانرواى زمين هم در اساطير بابلى و هم در سومرى ، ايزد خلاق هوش ، خرد و همهء هنرها و صنايع است . ائيريان وئجه ( Airyanvaeja ) به معنى « كشور آرياها » نامى كه در اوستا ياد شده است .