عباس قديانى

132

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

امامزاده بىبى زبيده قرن اول هجرى ، به اعتقاد مردم بىبى زبيده دختر شهربانو و امام حسين ( ع ) بوده است . بقعه وى در شهر رى قرار دارد و حرم آن از آثار قرن نهم هجرى است . درباره نسب بىبى زبيده لوحه مفصلى به تاريخ 1286 ق . در بقعه نصب شده كه نتيجه تحقيقات فاضل دربندى است . وى با استناد به احاديث و روايات به تفصيل سفر شهربانو و دخترش زبيده را از كربلا تا رى و تا آنجا كه قاسم ثانى - فرزند قاسم بن حسن مجتبى ( ع ) - از زبيده خاتون به دنيا مىآيد شرح مىدهد . برخى پژوهشگران با تكيه بر بعضى نوشته‌هاى معتبر تاريخى موضوع آمدن شهربانو به رى و نيز انتساب زبيده به امام ( ع ) را رد كرده‌اند . امامزاده بىبى عليه خاتون اوايل قرن سوم هجرى . او را خواهر امام رضا ( ع ) مىدانند . مرقد وى در روستاى باشتين سبزوار و در بنايى دوازده ضلعى قرار دارد كه مربوط به قرن هشتم هجرى و حكومت سربداران است . امامقلى خان امامقلى بيگ يا امامقلى خان پسر الله‌ورديخان قوللر آقاسى از سرداران و حاكمان مشهور ايران در دورهء صفويه . امامقلى خان امام قلى بيگ ، پسر الله‌وردى خان و از مادرى گرجى بود . پس از آنكه پدرش از جانب شاه عباس به امير الامرايى فارس و سپهسالارى ايران منصوب شد و لقب الله‌وردى خان گرفت . او نيز با پدر به فارس رفت . در سال 1010 ه . ق . هنگامى كه پدرش با شاه عباس در خراسان بود لشكر به جزاير بحرين فرستاد و آن جزاير را كه تا آن زمان در قلمرو حكومت هرمز ، و در دايرهء نفوذ دولت پرتقال بود ، در اواسط ماه رمضان آن سال گرفت و چون در همان سال حكومت مستقل لار به دست الله‌وردى خان منقرض گرديد و آن ولايت نيز ضميمه فارس شد . شاه عباس حكومت آنجا را هم به امام قلى خان سپرد و مقام امير ديوانى را نيز بر منصبهاى او اضافه كرد . پس از مرگ الله‌وردى خان شاه امير الامرايى فارس و سپهسالارى ايران را به امام قلى خان سپرد . وى در سال 1031 هجرى قمرى ، به فرمان و اجازهء شاه عباس ، جزاير قشم و هرمز را از پرتقاليان گرفت و از مغرب تا حدود بندر بصره پيش رفت ، به طورى كه سراسر خاك فارس و كهگيلويه و لارستان و بنادر جنوب و تمام جزاير خليج در دايره حكمروايى و تسلط وى بود . شاه عباس با امام قلى خان بسيار صميمى بود و به‌همين جهت يكى از زنان حرم خود را به او بخشيده بود و آن هنگامى كه به خانهء امام قلى خان كه حاكم فارس بود رفت آبستن بود و پس از شش ماه پسرى آورد كه فرزند امام قلى خان معرفى شد . ولى در حقيقت از شاه عباس به‌وجود آمده بود . پس از مرگ شاه عباس ، شاه صفى به سلطنت رسيد و چون از نفوذ امام قلى خان بيم فراوان داشت با حيلت او را به قزوين فراخواند و در آنجا ابتدا به مهربانى از آنان پذيرايى به عمل آورد ، ولى شبانه توسط جلاد فرزندان امام‌قلى خان را سر بريد و سرهاى بريده را نزد پدر فرستاد و خود سردار را هم به توسط دامادانش به قتل رسانيد . امام قلى خان 52 فرزند داشت كه همگى كشته يا كور شدند .