أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى
26
فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )
شيخ صدر الدّين [ 32 ] شيخ زاهد برخاسته ، چنانچه طريقهء تعظيم باشد رو به كسى كه مردم او را نمىديدند رسم نيازمندى به جاى آورد . از آن معنى استفسار كردند فرمود كه اولاد صفى الدّين را كه نباير من باشند به من نمودند در ميانه ايشان يكى بود كه قايم مقام من و صفى الدّين خواهد بود ، او را تعظيم كردم . و چون شيخ صدر الدّين متولّد شد ، شيخ صفى الدّين گفت : كه اين آن فرزند است كه حضرت شيخ شاه قايم مقامى خود را و مرا به او تفويض فرمود و مرقد مبارك شيخ صفى الدّين « 1 » كه بر گمان صدق و يقين ، بىشايبه ظنّ و تخمين ، امروز مطاف طوايف طايفان آسمان و زمين است ، ساخته و پرداختهء معمار همّت شيخ صدر الدّين است و به يمن دولت اعلى حضرت شاه دينپناه امروز آن روضهء بهشتآيين از كثرت اطعمهء رنگين قدس خليل و از وفور ظهور نور رشك خلد برين است . فضايى همچو فردوس برين پاك * بهشتى ليك در معمورهء خاك و چون آن اساس فلكاقتباس آسمان سقف و گردون التباس گشت ، حضرت شيخ صدر الدّين بر مسند ارشاد زمرهء مسترشدان طوايف اهل يقين نشست و از عمارت آب و گل به تربيت جان و دل پيوست . درر معارفى كه از حضرت شيخ شنيده بود بر مريدان نثار مىكرد و گوش هوش هريك را به جواهر مواعظ و نصايح صدف درّ شاهوار مىساخت . و چون تأويلات و تفسيرات قرآنى و شرح معانى احاديث رسول آخر الزّمانى كه بر زبان [ 33 ] مشكلگشاى حضرت شيخ بزرگ گذشته از لسان مقال حضرت شيخ صدر الدّين در صوامع ارباب سلوك ، بلكه در مجامع فقرا و ملوك مذكور گشته ، نكتهاى چند فايدهمند از آنها گوشوار مسامع اهالى روزگار مىگرداند . شيخ صدر الدّين - قدّس سرّه - فرمايد كه از حضرت شيخ سؤال كردند كه حقّ سبحانه و تعالى مىفرمايد « وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ » « 2 » و اين اقتضاى آن دارد كه هرچه در دل بنده گذرد
--> ( 1 ) . و : حضرت شيخ صفى الدّين . ( 2 ) . بقره ( 2 ) ، آيهء 284 . « آنچه را كه در دل داريد خواه آشكارش سازيد يا پوشيدهاش داريد ، خدا شما را