أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى
423
فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )
حق او ارادتى فراوان و عقيدتى بىپايان دارند ، از مشايخ كبارش شمرده و مستجاب الدّعوهاش دانند ، قبر او را ترياق مجرّب گفته و از آن استشفا مىنمايند ، كرامات بسيارى به دو نسبت داده و از اصحاب و مواليان حضرت رضايش مىپندارند بلكه بعضى از ايشان دربان آن حضرتش دانند . آنچه در روضات الجنّات از كتاب مجلى ابن ابى جمهور احسائى نقل كرده جنيد بغدادى از دست دايى خود سرىّ سقطى خرقهء ولايت پوشيده و سرىّ هم از معروف كرخى و معروف نيز از دست مبارك حضرت حجة اللّه على بن موسى الرضا خرقهپوش ولايت بوده است . از سيّد حيدر آملى نيز نظير اين را نقل كرده اين است كه يك سلسله از عرفاى صوفيّه هستند كه سند طريقتى خودشان را به معروف كرخى مىرسانند و به واسطهء او بدان حضرت موصول داشته و به همين جهت به معروفيّه شهرت دارند . ايشان نيز به نام نعمت اللهى و نوربخشى و نقشبندى و سقطيان و جنيديان و غيره به چندين شعبه منشعب هستند و به جهت همين كثرت شعب است كه اين سلسلهء معروفيّه به " ام السلاسل " معروف و شرح حال اجمالى سرشعبهء هريك از شعبات مذكوره را در همين كتاب به عنوان ولى ، شاه نعمت اللّه و نوربخش و بهاء الدّين نقشبند و سرىّ سقطى و جنيد بغدادى نگارش دادهايم . ابن خلّكان نيز گويد كه اخبار و محاسن معروف ، خارج از اندازه و حيطهء حدّ و شمار است . با اين همه ، در هيچكدام از كتب رجاليّه كه به شرح حال هريك از اصحاب و خواصّ و خدّام و موالى ائمهء اطهار ( عليهم السلام ) پرداخته و ولادت هريك از مشاهير و مجاهيل و ثقات و ممدوحين و مذمومين ايشان را مىنگارند اصلا تعرّضى به شرح حال معروف كرخى نشده و مدحا يا قدحا تصريحا يا تلويحا نامى از او مذكور نداشتهاند اينك سمت دربانى او نسبت به حضرت رضا بلكه از اصحاب آن حضرت بودن او محلّ ترديد و نظر بوده و بسيار مستبعد مىنمايد . علّامهء مجلسى هم در كتاب عين الحيات خود به همين جهت و چند دليل ديگر سمت دربانى او را نسبت به حضرت رضا شديدا انكار كرده است و تحقيق زايد و صحّت و سقم ملاقات وى با حضرت صادق و بعضى مزاياى احوال معروف ، موكول به روضات الجنّات و تنقيح المقال و ديگر كتب معتمدهء مربوطه است و بالاجمال مسلم امامى مذهب عابد عارف بودن وى در