أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى

409

فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )

بيشترى به اميد به دست آوردن غنيمت و بهره‌بردارى از پسران و دختران گرجستان و چركس به خانقاه اردبيل روى آوردند . يعقوب بيك از كثرت مريدان شيخ حيدر در اردبيل ، كه نزديك تبريز ( پايتخت ) بود و نيز از شوق صوفيان به جنگيدن و دلاوريهاى آنان ، نگران قدرت خود گرديد . او در 892 ه . ق / 1477 م پس از بازگشت حيدر به اردبيل ، از او خواست به تبريز بيايد . حيدر نيز كه نمىخواست مخالفت يعقوب بيك را عليه خود برانگيزاند ، براى جلب اطمينان او خطر احتمالى را استقبال كرد و به تبريز رفت . او در چگونگى رفتن به تبريز نيز درايت نشان داد . به جاى آنكه با حشمت و شوكتى كه در توانش بود و با عده كثيرى از مريدانش رهسپار تبريز شود با جامه ژندهء درويشى ، « كهنه خرقه در بر و چركين طاقيه بر سر » و با اندكى از مريدانش و به قول فضل الله بن روزبهان خنجى « با دو سه نفر مفلوك در زىّ ارباب فقر و سلوك » عازم تبريز شد . شيخ در انتخاب محل اقامت در تبريز نيز زيركى به كار برد و به جاى آنكه مستقيما به دربار شاه كه پسر دايى و برادر همسرش بود برود ، در تكيهء شاه حسين اقامت گزيد . حيدر در 892 ه . ق از چنان مقام والاى اجتماعى و احترام عمومى برخوردار بود كه نه تنها بزرگان دولت آق قويونلو « به زيارتش تبرّك جستند » بلكه يعقوب بيك نيز براى ديدار او به تكيه آمد و با حيدر ملاقات كرد . شيخ نيز ، روز بعد به دربار رفت و از يعقوب بيك بازديد به عمل آورد . همين امر كه ابتدا يعقوب بيك در تبريز به ديدار شيخ حيدر به تكيه رفت ، گواه آن است كه شيخ از موقعيت اجتماعى ممتازى برخوردار بوده است . در آن مسافرت از شيخ حيدر با سوگند به قرآن تعهد گرفتند كه از لشكركشى و اعزام خليفه‌ها به شهرها و ولايتها دست بردارد و از يعقوب بيك نيز اطاعت كند . شيخ حيدر كه تنها به هدفهاى خود مىانديشيد و هر اقدامى را در راه رسيدن به آنها جايز مىدانست هرچه يعقوب بيك از او خواست پذيرفت و با سوگند به قرآن اطمينان داد كه تعهدهاى خود را محترم مىشمارد . او بدين وسيله از دام تبريز رهايى يافت و به اردبيل بازگشت و آنچه را كه متعهد شده بود نايده گرفت . حيدر پس از بازگشت از تبريز در انديشهء آماده كردن خود براى نبردهاى سنگين آينده بود .