أمير صدر الدين ابراهيم امينى هروى
188
فتوحات شاهى ( تاريخ صفوى از آغاز تا سال 920 ه . ق ) ( فارسى )
و دام از تف آتش در كانون درون آنها بريان گشته . مثنوى مقامى كه در وى بود روزوشب * زمين تلخكام و گيا خشكلب نه انسى در آن انس جوى « 1 » [ از ] سفر * نه جنّى در آن رهنورد از خطر ز بس گرمى آن هوا در شتاب * ز حرّ سمومش سمندر به تاب در آن آتشين دشت نامعتدل * گيا خاك و خاك از هوا مضمحل هوايش چو بر آب دارد كمين * از آن رفته تا قعر هفتم زمين خرد را درين منزل هولناك * چه اميد غير از نويد هلاك همان به كزين منزل بىبها * كه آمد نشيمن دم اژدها عزيمت به صحراى ديگر كنيم * ز گُل بالش از سبزه بستر كنيم شاه والاگهر كه فيض چشمهسار ضميرش در صفا از رشحات عيون ماه تمام و مهر منير اصفى و انور بود از فيضان باطن دريامواطن رطب اللسان گشته فرمود كه در اين منزل از بىآبى انديشهناك مباشيد و سينهء آب جوى را به ناخن تفرقه مخراشيد كه اين منزل مكمن آب است و خيال بىآبى در او به صورت سراب . فيّاض على الاطلاق كه كشت اميد نباتات صحرا را از سحاب « يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً » « 2 » آبيارى مىنمايد هر [ 238 ] آينه به فيض شامل غازيان مجاهد معامل را كه به دعاى استسقا متكلّماند و لاسن از مورد « نسقيكم من ماء غير آسن » « 3 » ينابيع فيض و فضل بر روى آرزو بگشايد ، امر مشكلگشاى نافذ گشت كه برطبق خبر معجزاثر « وَ إِذِ اسْتَسْقى مُوسى لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ » « 4 » به نوك ميتن تبر و سنين نيزهء اژدهاپيكر ، اديم زمين را چون نطع پلنگ
--> ( 1 ) . نسخه : جويا . ( 2 ) . نوح ( 71 ) آيهء 11 . « تا از آسمان برايتان پىدرپى باران فرستد » . ( 3 ) . شما را از آب زلال و گوارا مىنوشانيم - اشاره به آيهء پانزدهم از سوره مجمّد ( 47 ) كه مىفرمايد : مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ » . وصف بهشتى كه به پرهيزگاران وعده داده شده اين است كه در آن نهرهايى است از آبهاى تغييرناپذير . ( 4 ) . بقره ( 2 ) ، آيهء 60 . « و به ياد آريد آنگاه را كه موسى براى قوم خود آب خواست گفتيم عصايت را بر آن سنگ بزن » .