اثر كه بر چهرهء منوّر و جبين نورپرور هريك از اهالى آن معسكر آثار « نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ » « 1 » فيض‌گستر بود قرار يافت ، هريك از جارچيان جهت اتّصال اين خبر به جانبى از جوانب اردوى همايون شتافت . مثنوى كه نافذ شد از اوج اقبال و جاه * دگر باره حكم شه دين‌پناه كه اعيان اين جمع كشورگشاى * به تعداد لشكر گمارند راى مشخص نمايند كز نيك و بد * چه باشد غلامان شه را عدد و چون امراى حميده خصال حكم واجب الامتثال شاه دين‌پناه را از محض يقظه و انتباه قبول فرمودند و به شمارهء موكب كواكب مراتب اشتغال نمودند ، خرد و كلان لشكر سيصد نفر بودند . يمكن بعضى از سست‌رايان آن گروه پرشكوه را [ 111 ] قلّت لشكر از ممرّ خيال در محل خطر انداخته باشد و خاطرش را ضعف جبلّى كه بر مقتضاى « وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً » « 2 » كه اقتضاى فطرت بشر است مشوّش ساخته غافل از آن‌كه چون عنايت بىغايت الهى به تربيت و رعايت صاحب‌هدايت با درايتى توجّه نمايد ، اندك لشكرش بسيار و اعداد اعدادش اگرچه سيصد باشد به اندك زمانى يكى در هزار آيد . مثنوى مپندار عقلت اگر رهبرست * كه نصرت به بسيارى لشكرست در اوّل كه دين نبى شد عيان * ز كم لشكرى مى نبودش زيان بلى بود اگر اندكى در حجاب * ولى بر جهان تافت چون آفتاب به هركس كه روى آرى از اعتقاد * در آن يك سر مو تزلزل مباد بعد از آن ايلچيان مبارك‌قدم به جانب مخلصان راسخ‌دم به اطراف و اكناف عالم ارسال فرمود و رايات خجسته‌آيات كه مهچهء هريك پنجه بر روى ماه و طپانچه بر

--> ( 1 ) . صف ( 61 ) آيهء 13 . « نصرتى است از جانب خداوند و فتحى نزديك » . ( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 28 . « آدمى ناتوان آفريده شده است » .