از براى زيارت ابرار * خيز و غسلى در آب ديده برآر پس در آن مشهد از سر اعزاز * روى اخلاص نِه به خاك نياز تا به امداد همّت اجداد * پا نهى بر فراز تخت مراد و حضرت همايون به طالع روزافزون به آيين زيارت پرداخت و عنان عزم به جانب منزل اقامت منعطف ساخت . و در اين ايّام على بيك چاكرلو با گروه انبوه بر اردبيل استيلا داشت و در آن وادى اعلام دعوى حكومت مىافراشت و چون با جناب ميرزا محمّد طالش كه حالا اقبالش در جويبار اين دولت به مرتبه‌اى [ 107 ] بالش يافته است كه از طول و عرض كلام بيرون است داعيهء وصلتى كرده بود ، در اعانت و مددكارى آن جناب مراسم سعى و يارى تقديم مىنمود . و درين اثناء حضرت همايون را در منازل پدرى كه اصل مسكن پادشاهى و موطن سرورى است : نظم و آن زمينى است كه سرمنزل جانان بودست * مطرح نور رخ آن مه تابان بودست از آنجا كه شئون « ارباب الدّول ملهمون » « 1 » مضمون است خيال مشوره و انديشهء مطارحه روى نمود به آن سبب ابواب آمد شد اغيار را مسدود فرمود با خواصّ اصحاب اخلاص چون مبارز الايالة و الدّين عابدين بيك تواچى و حسين بيك لله و خليفة الخلفا و بعضى ديگر از امرا پردهء حجاب از روى كار برگشود كه خاطر آيينهء كردار بر توقّف اين ديار قرار نمىيابد ، چه سال و ماه دولت روز نوى است و اعداى دين و ملّت در اين‌جا قوىاند خاطر بر عزيمت قرار بايد داد و توجّه به جانبى اختيار كرد . امرا به زبان دولت‌خواهى به عرض همايون رسانيدند كه ما نيز درين انديشه حيران و از وادى حيرت به غايت سرگردانيم اين حال را به عقل اندك خود معالجه نمىبينم و چاره نمىدانيم لايق آن است كه آن حضرت دل بىغلّ را كه چراغ عالم‌آرايش از انوار تأييد الهى مشتعل است بر امرى قرار دهند تا همه به جان اطاعت كرده سمعا و طاعة فرمان‌بردارى نماييم . آن حضرت لحظه‌اى سر انديشه در جيب تفكّر و پاى تدبير در دامن تدبّر پيچيده

--> ( 1 ) . خزينة الامثال ، ص 22 . صاحبان دولت‌ها الهام كرده مىشوند .