چون اين شرح و بيان در مجلس حاكم لاهيجان مذكور گشت او را چنان بر زبان گذشت كه اعادى اين دولت هريك در مقرّ جاه و جلال و مستقّر دولت و اقبال خود متمكّن و بىملال و شايبهء اختلال احوال در مقام خود ساكن و مطمئن‌اند . پس اگر چند روز ديگر عزيمت اين سفر را توقيف نمايند و انديشهء اين امر پرخطر را تخفيف فرمايند لايق‌تر خواهد بود و در نظر خرده‌بينان رايقتر خواهد نمود . شعر اصبر قليلا فبعد العسر تيسير * و كلّ امر له وقت و تدبير « 1 » چه هيچ شبهه نيست كه به اندك زمانى از شعشعهء آفتاب اقبال اين دولت بىهمال عرصهء گيتى منوّر و هماى همايون‌فال اين حشمت بىزوال بر مفارق عالميان سايه‌گستر خواهد گشت . و اساس جهانبانى اعداء را انهدام و انتظام كشورستانى ايشان را انتشار و انتثار تمام روى خواهد نمود . بعد از آن ، بىدرد سرنيزه و آمد شد شمشير . نظم [ 101 ] لواى دولت تو هر طرف كه رو آرد * سپاه فتح و ظفر در رسد ز دنبالش حضرت همايون نيز رعايت پاس انفاس آن حاكم حكمت‌شناس نموده پاى عزيمت از ركاب شتاب بيرون فرمود و در آن حدود رخت اقامت گشوده به قدر توقّفى نمود و بعد از چند روزى داعيهء اين عزيمت همايون كه از محرّكات دولت روزافزون بود تجديد يافته به نفس خود به ملاقات حاكم لاهيجان شتافته بعد از تقديم مراسم صحبت حكايت رخصت در ميان آورد باز جناب مشار اليه سخنانى را كه مسطور گشت در حضور فايض النّور آن حضرت مذكور كرد و در باب اقامت آن نيّر آسمان كرامت طرح‌ها انداخت ، مدّعاى ميرزا على اصلا به قبول تلقّى نيافت و پرتو اذعان و اقبال از اوج جلال بر ساحت مأمولش نتافت . سخن آن‌كه مقصود ما ازين استخارت بعد از آمدن به ارادت ، رفتن به اجازت است . و چون ميرزا على ديد كه چهرهء مقصودش از حليهء قبول

--> ( 1 ) . ديوان حضرت على ، ص 43 . ترجمه : اندكى صبر كن كه بعد از دشوارى گشايشى خواهد بود و هر امرى را وقتى و تدبيرى خواهد بود .