ميرزا حسن حسينى فسايى

943

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

علامه جرجانى شيرازى « 1 » كه از غايت شهرت بىنياز است از اوصاف ، مىباشند و چنان كه در گفتار اول اين فارسنامه ناصرى نگاشته گرديد ، در سال 777 جناب مير سيد شريف از دار الملك جرجان وارد فارس گرديد و حضرت شاه شجاع مظفرى ، مقدم او را گرامى داشته ، مدرس مدرسهء دار الشفاى شيرازش فرمود و در سال 795 كه اعليحضرت صاحبقران امير تيمور گوركان ، مملكت فارس را از آل مظفر بگرفت ، جناب مير سيد شريف و جماعتى از ارباب كمال و حرفه را كه هريك در فن خود يگانه روزگار بودند ، چنان كه عادت آن پادشاه بود ، روانه دار الملك خود شهر سمرقند فرمود و كتاب شرح مواقف را در سمرقند به انجام رسانيد چنان كه در خاتمه آن كتاب فرموده است : « قد وقع الفراغ من تأليفه فى اوائل شوال سنه سبع و ثمان مأه بمحروسه سمرقند » و بعد از وفات حضرت صاحبقران ، جناب مير سيد شريف عود به شيراز فرمود و بعد از گذشتن از هفتاد و شش مرحله زندگانى در سال 816 در شيراز وفات يافت و اسامى تصانيف و مؤلفاتش مشهورتر از آن است كه در اين فارسنامه گفته شود و اين قطعه را در تاريخ وفات او گفته‌اند : سلطان جهان شريف ملت * اندر ششم ربيع دويم در هشتصد و شانزده ز هجرت * زين دار فنا به چارشنبه فرمود به دار خلد رحلت و اين سلسله جليله شريفى تاكنون كه سال به 1304 رسيده است ، به عزت و احترام تمام در شيراز مقام داشته‌اند و بعضى به زيور علم آراسته و بعضى به مناصب ديوانى رسيده‌اند مانند : جناب مستطاب قدوهء ارباب دانش و اسوهء صاحبان بينش ، عالم فاضل ميرزا حبيب اللّه شريفى شيرازى سالها به نشر علوم و مواعظ اقدام داشت و در سال 907 در مسجد جامع شيراز ، بعد از اداى خطبه ، نام ائمه اثنى عشر را بگفت و چون اين خبر به شاه سلطان مراد آق قوينلوى تركمان رسيد ، حكم فرمود ، او را زجر نموده ، خانه‌اش را غارت كردند و در سال 909 كه حضرت شاه اسمعيل صاحبقران به شيراز آمد و اين واقعه را شنيد ، زيانهاى او را تدارك فرمود و توليت آستانه حضرت شاه چراغ را به او واگذار داشت و جناب ميرزا حبيب اللّه ، ضياع و عقارى از خود ، وقف آن آستانه نمود و مدرسه‌اى بساخت و نام آن را حبيبيه گذاشت ، پس توليت آستانه را به شاه خليل اللّه پسر بزرگ خود داد و توليت مدرسه را به شاه ابو القاسم پسر ديگر خود واگذاشت و اوائل زمان افغانى ، اولاد ذكور شاه خليل اللّه به ميرزا بديع الزمان نام ، تمام گشت و توليت آستانه را ميرزا محمد حسين صاحب اختيار شريفى كه از اولاد ذكور شاه ابو القاسم بود

--> ( 1 ) . مير سيد على بن محمد جرجانى در سال 740 در گرگان متولد شد و در سال 816 ، در شيراز درگذشت . وى در حكمت و عرفان و علوم ادبى دست داشت . سعيد الدين تفتازانى او را در سال 779 در قصر زرد به شاه شجاع مظفرى معرفى كرد و شاه او را با خود به شيراز برد و وى را مامور تدريس در مدرسه دار الشفا كرد پس از فتح شيراز بدست تيمور اين پادشاه او را به سمرقند برد و وى پس از مرگ تيمور بار ديگر به شيراز آمد و در همان شهر به سن 76 سالگى درگذشت . مقبره او اكنون در محله سردزك زيارتگاه است وى با سعد الدين تفتازانى مناقشات علمى داشت از آثار اوست : رساله الكبرى فى المنطق ، رساله‌اى در مراتب وجود ، حاشيه بر شرح مطالع ، شرح مواقف عضد الدين ايجى . ( معين ) .