و ميش كوهى و كبك و تيهو ، زراعتش گندم و جو و خشخاش و پنبه و كنجد و كرچك و شلغم و تربزه « 1 » و چغندر و گزر « 2 » و خيار بالنگ و خربزه و هندوانه ، درخت باغستانش بيشتر تاك انگور و به و آلو و گلابى و بادام و شفتالو و هلو و درختان ديگر سردسيرى ، در موسم بهار ز طنازى ، شكوفه لب گشاده ز غمازى ، زبان بسته است سوسن و در موسم خريف طبق بر سر نهاده هر درختى ، پر از حلواى دوشاب و روغن ، مردمش رعيت‌پيشه و سازگار ، حرفهء مردمش قاشق‌سازى و قلمدان و جعبه از چوب امرود و گلابى است ، درازاى اين بلوك از اقليد تا امن آباد بيست فرسخ ، پهناى آن از كشكان تا قريه چنار دو فرسخ و نيم و نام قصبه اين بلوك نيز آباده است و اقليد از توابع اوست و قاشق شربت‌خورى چوبى بزرگ و كوچك و جعبه چوبى آباده در خوبى ، در روى زمين مشهور است و اين قصبه نزديك به 44 فرسخ شمالى شيراز است و عرض آن يعنى دورى از خط استوا 31 درجه و 12 « 3 » دقيقه است و طول آن يعنى دورى آن از گرى نيچ رصدخانه انگلستان 52 درجه و 18 دقيقه است و انحراف قبله مسلمانى آن از نقطه جنوب به جانب مغرب پنجاه و [ ] درجه و [ ] دقيقه است و عموم خانه‌هاى آن از خشت خام و گل و چوب ساخته‌اند و شمارهء آنها به 600 و اند درب خانه ميرسد . و جناب مجتهد الزمان حاجى محمد جعفر آباده‌اى ، از قريه صغاد آباده برخاسته « 4 » است و شرح حال آن جناب در ذيل صغاد بيايد و كلانتر اين بلوك ميرزا حسين خان پسر عباس خان كلانتر پسر عبد الكريم - خان كلانتر است و اين بلوك مشتمل است بر 33 قريه آباد « 5 » : ارگمان : پنج فرسخ جنوبى آباده است . اسحق آباد : دو فرسخ ميانه شمال و مغرب آباده است . اسد آباد : يك فرسخ ميانه شمال و مشرق آباده است . « 6 » اقليد : پنج فرسخ جنوبى آباده است ، در دامنه كوهى افتاده است ، رودخانه از ميان آن جارى است در دو جانب اين رودخانه ، باغهاى پر از درختان سردسيرى است ، مكانى باصفا و نزهتگاهى دلگشاست ، باغ مزين چو بارگاه سليمان * مرغ سحر بركشيده نغمه داود در كتاب مزارات شيراز نوشته است : شيخ عبد العزيز اقليدى : امامى متبحر در فنون علميه ، خصوصا علم فقه و حديث و تفسير و اول كسى كه بساط علم را در شيراز مبسوط فرموده اوست و در خانه او ورقى از هيچ علمى

--> ( 1 ) . همان ( ترب ) يا ( تربچه ) است . ( 2 ) . هويج . ( 3 ) . در جام جم ، ص 589 : 31 و 10 دقيقه و 52 درجه و 45 دقيقه . ( 4 ) . در متن : ( برخواسته ) . ( 5 ) . در كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ص 270 ، اسفند 1329 ، تعداد دهات دهستان حومه : ( آباده اقليد ) 52 ده بوده است . ( 6 ) . ر ك : كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 270 ، اسفند 1329 ، از انتشارات وزارت كشور ، اداره كل آمار و ثبت احوال .