ميرزا حسن حسينى فسايى
1218
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
مشير الملك وزير مملكت فارس . از سال 1265 تا 74 [ 12 ] به اتمام رسانيد و بعد از مسجد جامع وكيلى برحسب استحكام و ترتيب و درياچه و ستونهاى سنگى و شبستان و سنگ ازاره ، مانندش مسجدى در شيراز نيست و علاوه بر عمارات مسجد ، چندين حجرهء فوقانى در آن ساخته ، مسكن طلاب دينيه قرار داده است و تاكنون كه چند سال از وفات حاجى مشير الملك گذشته است ، معلوم نيست كه موقوفاتى براى اين مسجد و حجرات معين كرده باشد . و اين مسجد در محله سنگ سياه ، در جوار خانه حاجى مشير الملك است و مرحوم حاجى اسد اللّه خان شيرازى در تاريخ بناى اين مسجد فرموده است : در فارس ابو الحسن مشير الملك است * در بحر سيادت و سعادت فلك است تاريخ بناى مسجدش گفت خرد * آبادى مسجد از مشير الملك است : ( 1265 ) مسجد حاجى نصير الملك « 1 » : از بناهاى جناب جلالت مآب حاجى ميرزا حسن على خان نصير الملك پسر غفران مآب حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك است . در استحكام بنيان و سنگ ازاره و ستونهاى سنگى و شبستان و درياچه و صحن مانند مسجد مشير الملك بلكه اندكى بزرگتر و بعضى تصرفات تازه در آن فرموده كه بر محاسن آن افزوده است . و اين مسجد در جوار خانه حاجى نصير الملك در محله اسحق بيگ است . مسجد حاجى قوام « 2 » : بانى و واقف آن غفران مآب حاجى محمود تاجر شيرازى ، جد اعلاى مغفرت توأمان حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك است كه شرح حال او در ذيل محله بالا كفت شيراز در گفتار دويم اين فارسنامه ناصرى گفته شد . مسجد حاجى على چكمهدوز شيرازى : كه خير الحاج ، حاجى على تاجر مشهور به چكمهدوز ، در سال 1280 و اند به انجام رسانيده ، كمال سعى و اهتمام در استحكام بنا و مرغوبى عمارت و ستونهاى سنگى يك پارچه و سنگ ازاره و شبستان و درياچه بهجا آورده ، او را ششمين مساجد شيراز شمردهاند . مسجد آقا بابا خان « 3 » : در سال 1287 به انجام رسيد و در وسعت صحن از بيشتر مساجد شيراز امتياز دارد در محله اسحق بيگ است و شرح حال مرحوم آقا بابا خان در ذيل وقايع سال 1240 و اند در گفتار اول اين فارسنامه گفته شد . مسجد حاجى باقر تاجر شيرازى « 4 » : در محله سردزك در سال 1276 ساخته شد و در استحكام بنا و ستونهاى سنگ و ازاره و شبستان و وسعت صحن ، بعد از مساجد سابقه است . مسجد حاجى ميرزا محمد تاجر شيرازى « 5 » : در محله سرباغ در سال 1240 و اند بنا شد و
--> روبه جنوب قرار دادهاند . و نقدا متحمل شكست و بست و مواظب آن ساعت . . . حاجى ميرزا محمد على ابن حاجى سيد اسماعيل خوشنويس شيرازى است . . . ) . ص 437 ، آثار العجم . ( 1 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 438 ، آثار تاريخى و هنرى جلگه شيراز ، ص 214 . ( 2 ) . آثار العجم ، ص 440 : ( اين مسجد را مرحوم حاجى ابراهيم خان اعتماد الدوله شيرازى ، جد قوام الملك حاليه ساخته ) . ( 3 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 434 . ( 4 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 436 . ( 5 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 437 .