ميرزا حسن حسينى فسايى
1192
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
در كتاب مزارات شيراز « 1 » نوشته است : شيخ ابو عبد اللّه محمد معروف به باكوهه ، مستجمع خصائل حميده ، متبحر در علوم بود و شيخ كبير ابو عبد اللّه محمد بن خفيف را در ايام جوانى ملاقات نمود ، پس مسافرت نمود ، خدمت شيخ ابو سعيد ابو الخير مهنهاى خراسانى رسيد ، پس عود به شيراز نموده ، در مغارهاى از كوه صبوى شيراز منزوى گشته ، عبادت كرده ، در سال 442 وفات يافت [ و ] در همان جاى مدفون گرديد . بقعهء مباركهء امامزاده ابراهيم « 2 » : مرحوم حاجى اكبر نواب شيرازى در كتاب دلگشا فرموده است : مردمان آن حضرت را از صلب امام موسى كاظم ( ع ) دانند و آنچه از قول ارباب رجال مشخص گشته ، ابراهيم بن موسى در عهد مأمون عباسى در اطراف يمن بوده است ، القصه مرحوم زكى خان نورى وزير فارس در سال 1240 و اند بقعهاى رفيع و عمارتى وسيع بر قبر آن بزرگوار بساخت و بعد از حادثهء زلزلهء سال 1269 مرحوم ميرزا نعيم لشكرنويسباشى ، پسر مرحوم زكى خان نورى تجديد عمارتش نمود و تاكنون به آبادى باقى است و اين مزار و عمارت ، در نزديكى حصار شيراز قريب به دروازه درب سلم است . بقعهء حضرت سيد عبد اللّه : در ملتقاى محلهء اسحق بيك و محلهء بازار مرغ است . عمارتى لايق بر مزار آن جناب ساختهاند و تاكنون نسب آن جناب معلوم نيست . بقعه بىبى دختران : در محلهء ميدان شاه است . در كتاب مزارات شيراز « 3 » نوشته است : سيدهء حسينيه ، ام عبد اللّه ، قبرش به تنهائى نزديك دروازه بيضاى شيراز است و بعد از چند سال از وفات آن سيده ، زنى مستحق به رجم بود ، به طيب خاطر توبه از معاصى نموده ، به رغبت تمام راضى به حكم شرع مطهر گشته ، او را رجم نموده ، در جوار مزار اين سيدهء بزرگوار مدفون گرديد ، پس جماعتى از فقرا بركتى در اين موضع يافته ، مجاورت نمودند ، پس اهل خير ، گنبد و عمارتى بر آن ساختند و تاكنون به آبادى باقى است . « 4 » بقعهء خاتون قيامت : در خارج حصار شيراز ، نزديك دروازهء قصابخانه كه سابقا به دروازهء فسا معروف بود ، افتاده است . در كتاب مزارات شيراز نوشته است « 5 » : زاهده خاتون ، صالحهء عابده ، در ازدواج اتابك بزابه بود ، سالى كه سلطان الب ارسلان سلجوقى بر مملكت فارس مسلط گرديد ، اتابك بزابه را والى فارس فرمود و در سال 543 كه سلسله سلغريه ، غلبه بر فارس نمودند ، اتابك بزابه را به اصفهان برده ، بكشتند و بعد از مدتى زاهده خاتون جماعتى را به اصفهان فرستاده ، استخوانهاى اتابك را به شيراز آورده ، دفن كرده ، قبهاى رفيع و مدرسهاى وسيع بر مدفن او بساخت و آنچه را از ضياع و عقار مالك بود وقف بر آن قبه و مدرسه نمود و اين
--> ( 1 ) . ( در اين بقعه دو اثر هنرى ارزنده وجود دارد يكى محجر چوبى خاتمكارى بسيار عالى بر روى قبر كه شاهكار صنعت به شمار مىرود دوم سنگى به طول قريب 3 متر و عرض 80 سانتيمتر كه بر بالاى در ورودى به صحن نصب است و ابراهيم سلطان فرزند شاهرخ تيمورى با قلمى درشت و خط ثلث نوشته است . ) بناهاى تاريخى و آثار . . . ، ص 180 . ( 2 ) . ( در محله لب آب نزديك به گورستان دار السلم ) . ر ك : فرصت الدوله ، آثار العجم ، ص 455 ، بناهاى تاريخى و آثار . . . ، ص 181 . ( 3 ) . ص 57 . ( 4 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 457 . ( 5 ) . ص 124 ، آثار العجم ، ص 458 ، شد الازار ، ص 281 ، در اقليم پارس ، ص 68 : ( آبش خاتون ) .