در انگلند اهل رياضى گرفته‌اند * با ميل يك درج را اندر حساب سط از خط استوا چو « 1 » روى سوى هردو قطب * در طول اختلاف كند اين شمر فقط در طول هر درج بشود كاسته ز ميل * گويم به راستى كه نيفتى تو در غلط در عرض ده تفاوت چندان نمىكند * در كاف سه شمارى و در عرض لام نط در عرض ميم « بخ » بود و « مح » به عرض نون * در شصت نصف يك درج آمد بدين « 2 » نمط در عين ثلث شصت و نه آرى تو در حساب * زآن پس مرو كه كشته شوى از يخ و سقط « 3 » و در خاتمه جام‌جم ، جدولى مرقوم فرموده كه تفاوت ميلها را به ميل جغرافى از خط استوا تا عرض تسعين معلوم داشته است و همان جدول را براى ميمنت نقل نمايم و مخفى نماند كه شصت ميل جغرافى را در برابر يك درجه از دايره عظيمه فلكى دانسته‌اند و 69 ميل انگليسى در برابر 60 ميل جغرافى است « 4 » . تفاوت ده درجه به ده درجه مدارات طوليه از خط استوا تا عرض 70 درجه به اندازه ميل انگليسى مقدار يك درجه از خط استوا / 69 ميل 23 فرسخ مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 10 درجه / تا 1 درجه از خط استوا چندان تفاوتى نكند مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 20 درجه / 65 ميل 21 فرسخ و 2 ميل مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 30 درجه / 59 ميل 19 فرسخ و 2 ميل مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 40 درجه / 53 ميل 17 فرسخ و 2 ميل مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 50 درجه / 48 ميل 16 فرسخ مقدار يك درجه از دايره طولى عر 60 درجه / 34 ميل و نصف 5 / 11 فرسخ مقدار يك درجه از دايره طولى عرض 70 درجه / 23 ميل 7 فرسخ و 2 ميل و اگر خواهيم طول بلدى را از جزاير خالدات يا گنگ دژ يا گرىنيچ مانند شهر شيراز را بدانيم چون خسوفى يعنى ماه گرفتگى « 5 » فوق الاصل اتفاق افتد ، ملاحظه كنيم كه ابتداى خسوف يا ابتداى انجلا يعنى باز شدن ماه در چندم ساعت و چندم دقيقه از شب شيراز گذشته ،

--> ( 1 ) . در متن : ( چه ) . ( 2 ) . در متن : ( برين ) . ( 3 ) . ر ك : به جدول تفاوت ده درجه به ده درجه مدارات در زير همين مبحث . ( 4 ) . ر ك : ص 67 و 76 ، جام جم و ص 588 تا 621 همان كتاب . ( 5 ) . در متن : ( گرفتنى ) .