ميرزا حسن حسينى فسايى
1024
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
قدوهء اعاظم ميرزا عابد حمزوى مستوفى . سالها به منصب استيفاى ديوانى برقرار بوده ، در فنون حسابنويسى و خط سياق دفترى ، شهرهء آفاق گرديد ، فردهاى حساب او را مانند قطعات خط ميرزا احمد نسخ نويس نيريزى و مير عماد نسخ تعليق نويس ، اهل دفتر برداشته ، سرمشق مستوفيان گشته و هركسى به مفاخرت ، شيوه فرد حساب خود را نسبت به ميرزا عابد دهد . در سال 1259 وفات يافت و او را سه نفر پسر است : سلاله دودمان مرتضوى ميرزا فتح اللّه مستوفى كه مانند والد ماجدش ، در كمالات استيفا ، سرآمد اقران خود گرديد و مدتها در اين عمل باقى بود [ و ] ولد ارجمندش ميرزا محمد حسين به جاى پدر به منصب استيفاى ديوانى سرافراز و برقرار است . پسر دويم ميرزا عابد : سلالة السادات ميرزا نصر اللّه است . در طلب مناصب ديوانى نبود به منفعت املاك موروثى قناعت كرده ، گذرانى داشت . ولد صدقش ميرزا لطف اللّه به قدر لايق ، تحصيل كمالات كرده ، به موافقت و مخالفت بخت روزگارى را مىگذراند . پسر سيم ميرزا عابد است : ممهد قوانين دوانين ، راقم رقوم بر دفاتر عز و تمكين ، سلاله اطياب ميرزا محمد رضا حمزوى وزير و سررشتهدار مملكت فارس . چندين سال در زمان وزارت حاجى ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك طاب ثراه به منصب سررشتهدارى مملكت فارس سرافراز و برقرار بود و از سال 1293 تا سال 97 [ 12 ] كه زمان حكمرانى حضرت اشرف ارفع امجد و الا ، حاجى معتمد الدوله فرهاد ميرزا ادام اللّه بقاءه بود وزارت مستقله مملكت فارس به ميرزاى معزى اليه مفوض و مرجوع گرديد و به احسن وجوه از عهده لوازم شغل وزارت كه تحمل سنگينى بار حكومت است برآمده و اهل مملكت فارس را به چربى زبان و نرمى قلم و مساهله در حوالهجات اقساط ديوانى و رسانيدن وظائف و تخفيفات از خود خوشنود و خداى تعالى را راضى داشته ، نيكنامى پايدار را گرفت و منصب بىثبات را گذاشت ، پس به شغل استيفا ، قناعت كرده ، متمسك به حديث صحيح كن بين الناس و لا تكن من الناس گشته ، به طاعات و عبادات و اذكار و اوراد و تلاوت قرآن ، عمرى را به پايان رسانيد و در سال 302 [ 1 ] به رحمت ايزدى پيوست . و خلف الصدق ميرزا محمد على حمزوى است : ميرزا آقا مير حمزوى . اول كسى است كه در فارس منصب وكالت دولت بهيه انگليس را قبول نمود و مادام حيات به لوازم آن پرداخت و از او دو تن پسر باقى بماند : اول آنهاست : ميرزا محمد رضا حمزوى ، در حداثت سن ، بعد از تحصيل كمالات لايقه ، به هندوستان رفته ، سالها به عاملى و حكومت در بعضى از بلاد هندوستان اشتغال داشته ، اموال لايقى جمع نموده ، قدرى را به عنوان قرض به دولت بهيه انگليس سپرد و قدرى را سرمايه تجارت كرده ، در سال 61 [ 12 ] عود به شيراز نمود و به معيشتى وسيع و گذرانى فسيح ، عمرى را به سر رسانيد و در سال 84 [ 12 ] وفات نمود و او را دو نفر پسر بود : خلاصة الاشباهان ميرزا آقا مير و حاجى ميرزا على اكبر هردو در عنفوان جوانى ، به فراغت بال زندگانى نمايند و پسر دويم ميرزا آقا مير ، سلالة السادات ميرزا على اكبر بعد از وفات پدر به وكالت دولت بهيه انگليس در شيراز برقرار شد و او را يك نفر پسر است :