ميرزا حسن حسينى فسايى

984

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

كمالات ، حاوى سعادات حاجى محمد رحيم صالح در سال 1249 در شيراز متولد گشته ، كسب كمالات علميه نموده ، روزگار جوانى را صرف تحصيل مقاصد يقينيه نموده ، عمرش را به وظائف طاعت و عبادت گذراند . و والد ماجدش حاجى محمد على مشهور به آقا ، از اعاظم تجار شيراز بود . و از اعيان و بزرگان اين محله است : صحيفه اوراق تجارت ، رياض حديقه نجابت ، داراى فضايل ، زينت محافل ، نتيجه ابرار حاجى زين العابدين امين التجار ، مدتها در بندر بمباى براى تجارت ، رحل اقامت بينداخت و صيت تجارتش به اقصى بلاد رسيده ، رجوع معامله تجار ممالك را با خود بداشت و منشأ خيرات گشته ، چندين مكتب‌خانه خيراتى در شيراز و اماكن مشرفه برپا كرده و مواجب و رخوت ايتام مكتب‌خانه را مىداد و در سال 1296 در بندر بمباى به رحمت ايزدى پيوست و حاجى زين العابدين امين التجار اول كسى است كه جمعى را با خود شريك نموده ، چندين كشتى آتشى را خريد و حمل و نقل مال التجاره هندوستان را به سواحل درياى فارس مىرسانيد و از منافع آنها تاكنون چند كشتى ديگر خريده‌اند و در خليج فارس تردد مىنمايند و حاجى زين العابدين امين التجار ، خلف الصدق مرحوم حاجى آقا بزرگ تاجر شيرازى است . و خلف الصدق مرحوم حاجى زين العابدين است : ملك اعاظم تجار ، زبده نتائج اخيار ، قدوهء اعيان و اسوهء اقران آقا عبد الحسين امين التجار . در سال 1265 در شيراز متولد گشته ، كمالات لايقه را كسب نموده و از شيراز به بمباى هندوستان رفته ، در ظل حمايت والد ماجد خود تربيت يافته ، امور تجارت و معامله را بياموخت و بعد از وفات والد ماجدش به لقب جليل امين التجارى مفتخر گرديد و رجوعات تجارتى اماكن قريبه و بعيده را كه با والد او بود ، متصدى گرديد و از عهدهء لوازمش برآمد و از راستگوئى و درست كردارى ، كار تجارتش بالا گرفته است و نزديك به سالى است عود به شيراز نموده است و زمان مسافرتش به هيجده سال رسيد . و از اعيان اين محله است : سلالهء اخيار و قدوه ابرار حاجى محمد حسن تاجر و برادر مكرمش ، افتخار اماثل و اقران ، عمدة الاعيان حاجى محمد ابراهيم تاجر شيرازى پسران حاجى - محمد حسين تاجر ولد اسمعيل بيك شيرازى . در سال 1236 و 37 [ 12 ] متولد شده‌اند و در اوايل حال ، تحصيل مقدمات علميه را نموده ، در فنون رياضى و علم فقه ، گوى سبقت را از همگنان خود ربودند ، در كار تجارت سرآمد اهل زمان شدند و خمس و زكات اموال خود را از امروز به فردا نينداخته ، تمامى آن را به ارباب استحقاق مىرسانيدند و حاجى محمد حسن در ميانه بازار وكيل و دروازه اصفهان ، مسجدى وسيع مشتمل بر شبستان و چندين طاق كه به ستونهاى سنگى يكپارچه ، استوار داشته ، به انجام رسانيد و چندين هزار تومان در مخارج آن صرف نمود و در قديم در اين موضع مسجدى كوچك مشهور به مسجد حاجى غنى بود كه تمامى طاق و رواق آن منهدم گشته ، جز نامى و ويرانه‌اى باقى نبود و حاجى محمد حسن چندين خانه خريده ، ضميمه آن مسجد خراب نمود .