ميرزا حسن حسينى فسايى

840

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

[ 1288 ] : اعليحضرت اقدس شاهنشاهى روحنا فداه به لفظ مبارك فرموده به صيغه جلاله سوگند نمودند كه هريك از حكام بلاد ، جورى بر رعيت روا دارد كه بر ماليات ديوانى مقررى بيفزايد يا به وسيله ديگر چيزى ستاند يا صاحب‌منصبى در امورات لشكرى تعدى كند از جيره و مواجب يك نفر كم نمايد ابقا بر مال و جان و اعتبار او نفرمايند و شومى ايالات مملكت فارس در اين سنه بحالها باقى بود و قحط و غلا در عموم اجزاى فارس شيوع داشت و قيمت يك من گندم به وزن هفتصد و بيست مثقال كه آن را نه عباسى گويند به مبلغ دو ريال كه مساوى دو مثقال و هفده « 1 » نخود نقره مسكوك است رسيد و جناب محمد قاسم خان والى مملكت فارس چندين گداخانه مهيا نمود كه هر يكى گنجايش پنجاه شصت نفر گدا داشت و شش گداخانه را خود متحمل گشته ، غذاى گداهاى آنها را مىداد و چندين گداخانهء ديگر در عهدهء بزرگان شيراز گذاشت و رفاه كلى براى گدايان حاصل آمد فجزاه اللّه خيرا ولى از مردمان ايلات و بلوكات جماعتى بسيار از گرسنگى بمردند و اعليحضرت شاهنشاهى خلد اللّه ملكه ، ايام عاشوراى محرم سال 1289 را به تعزيه‌دارى خامس آل عبا گذرانيدند . و در شب يازدهم ماه محرم اين سال [ 1289 ] « 2 » : محمد قاسم خان والى و حكمران مملكت فارس در شيراز به مرض سبات « 3 » درگذشت . و عيد نوروز سنه پيچين‌ئيل در [ 11 ] « 4 » ماه محرم اتفاق افتاد و ايالت و فرمانفرمائى مملكت فارس به حضرت اسعد اشرف و الا ، شاهنشاه‌زاده اعظم ، سلطان مسعود ميرزا ظل السلطان دام اقباله العالى ، عنايت گرديد و پيشكارى و وزارت اين مملكت به جناب جلالت‌مآب حاجى محمد ناصر خان ظهير الدوله قاجار دولو « 5 » راجع آمد . و در ماه ربيع اول اين سال [ 1289 ] : وارد شيراز شدند و در اين سال حاجى احمد خان پسر حاجى محمد على كيانى وزير سابق مسقط از حكومت عباسى و نواحى آن معزول گشته ، احمد شاه خان مينابى كه اباعن جد به كلانترى بلوك ميناب برقرار بود ، به حكومت شميل و ميناب و تمام نواحى عباسى سرافراز گرديد و روز غره جمادى اول اين سال موكب همايون اعلى تشريف‌فرماى نور و كجور درياى مازندران شدند و روز چهاردهم ماه شعبان اين سال عود به دار الخلافه طهران فرمودند و در تمام اين سنه پيچين‌ئيل عموم اهالى ممالك محروسه ايران از يمن توجهات خاطر خطير اعلىحضرت شاهنشاهى در مهد آسايش و فراغت بال ، سال را گذرانيدند . و ايام عاشوراى محرم سال 1290 به عادت سابقه مشغول تعزيه‌دارى اهل بيت نبوت ( ص ) بودند . و عيد نوروز سنه تخاقوىئيل خيريت دليل در بيست و [ يكم ] ماه محرم « 6 » واقع شده ،

--> ( 1 ) . در متن : ( هفتده ) . ( 2 ) . برابر با 20 يا 21 مارس 1872 . ( 3 ) . نوعى بيمارى در سر ، كه عبارت است از : سيلان خلط يا بالا رفتن بخار در حواس تصرف كند و آن دو نوع است آنكه با كسالت و كندخاطرى و فتور خواب همراه بود و آن سبات نام دارد ( تذكره ضرير انطاكى ) به نقل از لغت‌نامه دهخدا . ( 4 ) . تاريخ در متن فراموش شده است . ( 5 ) . در متن : ( دوه‌لو ) . ( 6 ) . برابر با 21 مارس 1873 .