تنگستان به قيد داوطلب به سركردگى باقر خان تنگستانى و حاجى محمد هاشم خان خشتى و حسين خان دشتى و على محمد خان زيراهى و سهراب خان شبانكاره در ننيزك حاضر گشته ، در كناره نشستند « 1 » و ميرزا سلطان محمد خان بهبهانى با آنكه چند سال از ايالت كوه‌گيلويه معزول و در شيراز توقف داشت به فرمايش نواب مؤيد الدوله نزديك به هزار و پانصد نفر سوار و تفنگچى كوه‌گيلويه را فراهم آورده ، به اردوى اعلى پيوست و در ميانه خبر رسيد كه چند نفر بىسر و پا از رعاياى دشتى براى طمع ، در معامله با سپاه انگليس كه قيمت هر چيزى را سه چهار برابر مىدادند ، اراده بوشهر را نموده‌اند ، نواب و الا مؤيد الدوله شصت نفر سوار روانه فرموده ، آنها را گرفته ، بياوردند و معلوم داشتند كه دوهزار قطعه مرغ و خروس و ده وقر هندوانه داشته‌اند « 2 » ، نواب و الا شش نفر از آنها را بكشت و اموال آنها را به سوارها بخشيد و بعد از اجتماع سپاه ظفرپناه ايرانى در منزل ننيزك ، چون هيچ خبرى از لشكر انگليس نرسيد ، در روز غره ماه شعبان « 3 » اين سال ، فضل على خان امير تومان و سليمان خان ميرپنج افشار با فوج قراچه‌داغى و فوج چهارم قراگوزلو و فوج چهارمحال اصفهان با شش ارابه توپ و سوار افشار و شاهسون و نانكلى و مكرى و ايلخانى « 4 » با سواران قشقائى به سركردگى على قلى خان و سهراب خان و داراب خان و قباد خان قشقائى برادرزادگان ايلخانى و فوج قشقائى ، با چهار ارابه توپ تا نزديك قريه چغادك « 5 » چهار فرسخى بوشهر برفتند و چندانكه داو جنگ طلبيدند ، جوابى از جانب لشكر انگليس نشنيده ، عود به ننيزك نمودند . و عيد نوروز سنه ئيلان‌ئيل در شب بيست و چهارم ماه رجب اين سال [ 1273 ] « 6 » : اتفاق افتاد و چون هواى ننيزك گرم گشته ، خبرى از جنگ و صلح با انگليس در ميانه نبود ، بزرگان لشكر ايران اردو را به استحكام تمام بجا گذاشته ، خود با معدودى از خواص در منازل كوه كيسه‌كان « 7 » برازجان كه شرح آن در ذيل كوههاى فارس در گفتار دويم اين فارسنامه ناصرى بيايد ، رفته ، هريك بر سر چشمه در سايهء درختى و آفتابگردانى توقف نموده در انتظار خبر جنگ و صلح نشستند و چون امر مصالحه در ميانه دولت عليه ايران و دولت عليه انگليس در شهر پاريس در روز هفتم ماه رجب آن سال [ 1273 ] « 8 » : به توسط جناب فخامت نصاب ، فرخ خان امين الملك كاشانى ، به انجام رسيد و نتيجه آن عهدنامه ، عود سپاه ايران از شهر هرات و رجوع لشكر انگليس از بندر بوشهر بود و بعد از وصول اين عهدنامه ، سپاه انگليس از بوشهر به هندوستان و لشكر ايران از هرات به دار الخلافه طهران عود نمودند و سپاه ايرانى كه در ننيزك

--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 742 ، ناسخ التواريخ ، ج 4 ، ص 275 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 742 ، ناسخ التواريخ ، ج 4 ، ص 275 . ( 3 ) . برابر با 27 مارس 1857 . ( 4 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 742 ، ناسخ التواريخ ، ج 4 ، ص 276 . ( 5 ) . در حقايق الاخبار ، ص 209 : ( چغاوك ) . ر ك : جلد دوم همين كتاب چغادك از نواحى تنگستان دشتستان . ( 6 ) . برابر با 19 يا 21 مارس 1857 . ( 7 ) . كيسه‌كان : كوه بزرگى مشرقى قصبه برازجان دشتستان به مسافت سه فرسخ افتاد ، هواى تابستان سر اين كوه مانند هواى تابستان بلوك خفر و فساست ( فارسنامه ناصرى گفتار دوم ، - كوههاى مملكت فارس ) . ( 8 ) . برابر با 3 مارس 1857 ، و ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 744 ، حقايق الاخبار ، ص 213 تا 226 . متن قرارداد ، روضة - الصفا ، ج 10 ، ص 745 ببعد .