ديل عنوان قلعه‌هاى فارس در گفتار دويم اين فارسنامه ناصرى بيايد شنيد ، حكم فرمود تا فوج سرباز قراول ، چاه اين قلعه را كه از صد ذرع بيشتر عمق و چهار ذرع قطر دارد و آب خوردن اهالى قلعه از آن است از سنگهاى بزرگ و كوچك انباشتند تا متمردين را جاى تمكن نباشد « 1 » پس نواب و الا از بلوك افرز و بلوك قير و كارزين و جهرم و بلوك فسا گذشته ، در ماه ربيع اول اين سال ، شيراز جنت‌طراز را از فر قدوم ميمنت لزوم خود مزين داشت . و در اين سال [ 1258 ] : بلوك رامهرمز و بلوك فلاحى از حد بندر هنديان « 2 » تا بلدهء محمره « 3 » از مملكت فارس مفروز گشته ، ضميمهء نواحى عربستان و شوشتر شده در تحت ايالت جناب منوچهر خان معتمد الدوله درآمد . و هم در اين سال [ 1258 ] : على خان لارى به دار الخلافه طهران رفته ، خطه لارستان و نواحى سبعه « 4 » را از فارس موضوع بداشت كه هر ساله در عوض ماليات چندين خروار باروت براى تفنگ سرباز و توپخانه مباركه قرار داد . و چون حبيب اللّه خان « 5 » امير توپخانهء مباركه در آن سال به ايالت كرمان و تنبيه طوايف بلوچ و فتح قلعه بمپور بلوچستان مأمور بود برحسب امر امناى دولت جاويدعدت ، على خان لارى با سه‌هزار تفنگچى مأمور به مصاحبت امير توپخانه گرديد و بعد از ورود به آن سامان و بعد از فتح قلعهء بمپور ، عود به لارستان نمود و در سال ديگر در شهر لار وفات يافت و چون در ماه مبارك رمضان اين سال ، منصور خان سرتيپ فراهانى وفات يافت ، نواب اشرف و الا ، فرهاد ميرزا فرمانفرماى فارس ، ايالت كوه‌گيلويه و بهبهان را به مقرب الخاقان شكر اللّه خان نورى ، ارزانى داشت « 6 » و هم در آن سال مقرب الخاقان فرخ خان كاشانى « 7 » ، پيشخدمت خاصه ، اعليحضرت شاهنشاهى ، براى وصول صدهزار تومان از وجوه مالياتى ، به شيراز آمد و در مدت چند روز ، تمامى اين وجوه به توسط كارگزاران نواب معزى اليه تحويل و تسليم مشار اليه گرديد و هم در آن سال مقرب الخاقان سيد حسن خان سرتيب فوج فيروزكوهى « 8 » ، با فوج خود وارد شيراز گرديد و هم در آن سال خان على خان « 9 » ، كلانتر ايل رستم ممسنى كه مدتى در كوه و بيابان سرگردان بود به شيراز آمده ، در توپخانه مباركه بيارميد و بعد از چند روزى ، مورد عنايت گشته به كلانترى ايل رستم برقرار گرديد . و در اين سال [ 1258 ] : نواب اشرف و الا ، فرهاد ميرزا ادام اللّه عمره ، از حكمرانى فارس

--> ( 1 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 29 . ( 2 ) . ناحيه‌اى است از حوزهء بنادر جنوب ، حد شمالى و شرقى آن بهبهان ، مغرب آن خوزستان و جنوبش خليج فارس - نزديك بندر معشور . ( جغرافياى سياسى كيهان ) و ر ك : فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم بلوك فلاحى . ( 3 ) . نام قديم خرمشهر . ( 4 ) . ر ك : فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 261 . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 258 . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 258 ، ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 29 . ( 8 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 258 . ( 9 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 258 ، و ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 29 .