و چون جناب حاجى ميرزا آقاسى ايروانى وزير ممالك محروسهء ايران محبتى مفرط با نواب و الا فريدون ميرزا فرمانفرما داشت ، نمىگذاشت اين وقايع به مسامع عز و جلال شاهنشاهى رسد و مىخواست به استمالت ، ميانه حاكم و رعيت التيامى شود . و عيد نوروز سنه سيچقان‌ئيل در روز پانزدهم ماه محرم سال 1256 « 1 » اتفاق افتاد و اعليحضرت شهريارى در دار الخلافه طهران نزول اجلال را استدامت مىفرمود و چون خبر برآميختگى اهالى شيراز از پرده درافتاد و معروض حضرت شاهنشاهى گرديد ، جناب ميرزا - نبى خان قزوينى ، امير ديوانخانهء عدليه را براى تشخيص ماده فساد ، مأمور به سفر فارس فرمود و در ماه شعبان اين سال وارد شيراز گرديد و چون از التيام دو جانب مأيوس آمد ، نواب فرمانفرما را طوعا او كرها روانه دار الخلافه طهران نمود « 2 » و خود مباشر امور ايالت مملكت فارس گرديده ، متمردين را آرام داد و اعليحضرت اقدس همايونى براى تنبيه متمردين اصفهان از دار الخلافه نهضت فرموده ، در ماه ذىحجه آن سال شرف نزول ارزانى داشته ، جماعتى را از اهالى اصفهان به ياسا رسانيدند . و عيد نوروز سنه اودئيل در شب بيست و هفتم ماه محرم سال 1257 « 3 » واقع گرديد و موكب همايونى بعد از نظم نواحى فارس و كرمان از اصفهان نهضت فرموده ، از نواحى خوانسار و گلپايگان گذشته ، در ماه رجب اين سال عرصه طهران رشك روضه جنان گرديد و چون در گلپايگان خبر رسيد كه سلوك جناب مقرب الخاقان اميركبير ميرزا نبى خان ، پسنديده اهالى فارس نگشته است ، جناب مقرب الخاقان نصر اللّه خان « 4 » قاجار دولو سركشيك‌باشى دربار معدلت - شعار كه سياستى قرين كياست داشت به لقب صاحب‌اختيارى فارس سرافراز گشته ، رهسپر آن مملكت گرديد و بعد از ورود به دار الملك شيراز ، در مدت چهار ماه ، نواحى فارس را بعد از گسيختگى در حليهء انتظام درآورد و هنوز آسايشى نديده ، در بيست [ و ] هشتم ماه رجب اين سال [ 1257 ] « 5 » : در شهر شيراز به مرض غشى زندگانى را بدرود نمود « 6 » ، پس اعليحضرت شاهنشاهى ، ايالت فارس را نامزد شاهزادهء كيوان وساده ، حضرت اقدس ناصر الدين ميرزا ولىعهد دولت عليه فرموده ، حكومت آن مملكت را به نواب اشرف و الا ، فرهاد ميرزا « 7 » ، برادر كهتر خود ارزانى داشته ، او را به لقب نايب الاياله سرافراز فرمود و جناب ميرزا فضل اللّه نصير الملك پسر ميرزا - نصر اللّه علىآبادى مازندرانى « 8 » ، وزير سابق مملكت فارس كه شرح‌حال او در سال 1212 گذشت به وزارت فارس برقرار گشته ، در ركاب نواب معظم اليه در ماه مبارك رمضان اين سال [ 1257 ] : وارد شيراز جنت‌طراز گرديد و چون خوانين الوار ممسنى هريك به داعيهء خودسرى مىگذرانيدند

--> ( 1 ) . برابر با 19 يا 21 مارس 1840 . ( 2 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 342 ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 255 . ( 3 ) . برابر با 20 يا 21 مارس 1841 ( در ساعت سه و چهل دقيقه از شب يكشنبه 27 محرم ) ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 358 . ( 4 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 342 ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 255 . ( 5 ) . برابر با 15 سپتامبر 1841 . ( 6 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 348 . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 256 . ( 8 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 256 .