تعهد غاردان خان سفير كبير فرانسه در اخراج سپاه روس از گرجستان و قراباغ گذشت و امرى ظاهر نگشت و باز بر سر تعهد خود عذرخواهى مىنمود امناى دولت ، عاقبت‌انديشى نموده ، على محمد خان استرآبادى « 1 » را از طهران به مهمان‌دارى مستر سرهرفرد جنس ، سفير كبير دولت انگليس روانه فارس نمودند كه آن سفير را از بندر بوشهر به شيراز آورده ، چندى استراحت نموده ، به اصفهان آيد ، اگر تعهدات غاردان فرانسه باز به اهمال بگذرد او را به طهران وارد آرد و الا عذر او را بخواهند و چون على محمد خان به شيراز رسيد ، نواب حسين على ميرزا « 2 » فرمانفرماى فارس ، محمد زكى خان نورى « 3 » غلام پيشخدمت كه اميرى چرب‌زبان و عاقلى نكته‌دان بود ، براى پذيرائى سفير انگليس روانه بوشهر فرمود و به احترامى تمام او را از بوشهر وارد شيراز داشت و مدتى او را به عيش و كامرانى و تفرج نزهت‌گاهها مشغول داشتند ، پس او را به تأنى تمام به اصفهان رسانيدند و چون از تعهدات غاردان چيزى بروز ننمود ، خود خجل گشته ، بىاذن امناى دولت ايران از طهران به جانب پاريس پايتخت فرانسه روانه گرديد « 4 » ، پس امناى دولت ايران مستر هرفرد جنس ايلچى انگليس را از اصفهان احضار داشته در بيست و هشتم ماه ذىحجه اين سال : [ 1223 ] « 5 » وارد طهران گرديد و در خانهء جناب حاجى محمد حسين خان امين الدوله اصفهانى فرود آمد . « 6 » و روز سيم ماه محرم سال 1224 « 7 » به شرف حضور شاهنشاهى مشرف و نامه مودت ختامه شاهنشاه انگلستان و تحف و هداياى فرنگستان را رسانيد و يك قطعه الماس كه مبلغ 25 هزار تومان رواج ايران ، قيمت داشت از نظر همايون گذرانيد « 8 » و مورد عنايت و شفقت گرديد و عهدنامه‌اى را كه در باب اتحاد دولتين و حمايت از يكديگر و مراودات تجار اين دو دولت و رسانيدن زور و زر براى جنگ با سپاه روس در لندن نگاشته و به مهر اهالى امناى دولت انگلستان رسيده بود به جناب حاجى محمد حسين خان امين الدوله سپرد و به احترام تمام به آسايشى قرار گرفت و شاهنشاه دين‌پناه براى تشويق سپاه مسلمانان در جنگ با لشكر روس ، ميرزا عيسى فراهانى مشهور به ميرزا بزرگ وزير بىنظير نواب نايب السلطنه را كه مردى فاضل و ديندارى كامل بود مأمور فرمود كه از علماى مسلمانان فتوى كند و فتاوى علما را گوشزد خاصه و عامه بلاد مسلمانان نمايد پس جناب قائم‌مقام ، حاجى ملا باقر سلماسى « 9 » و ملا صدر الدين محمد تبريزى « 10 » را براى حصول مقصود روانه دار المؤمنين قم و نجف اشرف و كربلاى معلى نمود و از خدمت

--> ( 1 ) . در ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 183 : ( على محمد خان حاجيلر استرآبادى كه يوزباشى غلامان شاهى بود به ميزبانى او به شيراز رفت ) . - اما در روضة الصفا ، ج 9 ، ص 446 و 455 : ( اسماعيل خان دامغانى مامور شد و به شيراز رفت ) . ( 2 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 183 . ( 3 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 183 . ( 4 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 183 . ( 5 ) . برابر با 14 فوريه 1809 و ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 455 . ( 6 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 184 ، روضة الصفا ، ج 9 ، ص 455 . ( 7 ) . برابر با 18 فوريه 1809 . ( 8 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 455 ، ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 184 . ( 9 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 184 . ( 10 ) . رك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 184 .