ميرزا حسن حسينى فسايى

47

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

به ابو طاهر ، اديب و لغت‌شناس زبان عربى ( متولد سال 729 هجرى ) كه كتاب او در لغت به القاموس المحيط موسوم است : « . . . در كتاب قاموس . . . ذراع از طرف مرفق تا سرانگشت ميانى را فرموده . . . » ( گفتار دوم - مقدمات علميه ) . 41 - قانون طب ابن سينا : « . . . چنان كه شيخ الرئيس ابو على سينا در كتاب قانون طب در عنوان ريحان سليمان فرموده است . . . » ( گفتار دوم - مقدمات علميه ) . 42 - قمقام زخار : از معتمد الدوله فرهاد ميرزا كه اغلب فقط به نام آن اشاره دارد . 43 - كامل التواريخ : از ابو الحسن على بن محمد معروف به ابن اثير ، مورخ بزرگ اسلامى كه در سال 630 در بغداد درگذشت . كامل التواريخ ، كتابى است در 12 مجلد كه بر حسب سنوات تنظيم يافته و حوادث را تا سال 629 هجرى دربردارد . اين كتاب از اهم كتبى است كه در گفتار اول فارسنامه مورد استفاده قرار گرفته‌اند : « . . . در كتاب كامل ابن اثير نوشته است كه در ماه رمضان سال 179 رشيد در مكه معظمه عمره را به جاى آورد . . . » ( وقايع سال 179 - گفتار اول ) ، « . . . در كتاب تاريخ كامل ابن اثير از حسن بصرى نقل كرده كه حسن مىگفت از حضرت امير المؤمنين على ، شنيدم . . . » ( گفتار اول - وقايع سال 95 ) . 44 - كتب لغت ؟ : « . . . در كتاب لغة نوشته‌اند چون شهر استخر را پارس پسر سام پسر نوح بساخت ، تمام اين مملكت را پارس گويند . . . » ( گفتار دوم - مقدمات علميه ) . 45 - كشكول بحرينى : از شيخ يوسف بحرينى آل عصفور : « . . . جناب محدث كامل و فقيه فاضل ، شيخ يوسف بحرينى در كتاب كشكول خود ، تاريخ وفات مرحوم سيد على خان را « سر مقر شيراز » نگاشته است . . . » ( گفتار دوم - اعيان محله بازار مرغ شيراز ) . 46 - كنز الحساب : از معتمد الدوله فرهاد ميرزا . 47 - گلستان : از سعدى شيرازى : « . . . اين فرمايش اشاره بود به حكايتى كه شيخ سعدى در كتاب گلستان فرموده است : كه قاضى همدان را حكايت كنند كه با نعلبند پسرى ، سرخوش بود . . . » ( گفتار اول - وقايع سال 1287 ) 48 - گيتىگشاى : از محمد صادق نامى اصفهانى در تاريخ خاندان زند . نامى ، از نويسندگان معروف نيمه دوم قرن دوازدهم است كه تاريخ زنديه از آغاز تا حوادث بيست و يكم محرم سال 1200 هجرى را به رشته تحرير كشيده است و اين كتاب مخصوصا در بخش زنديه مورد استفاده مكرر مؤلف فارسنامه ناصرى واقع شده است . « . . . ميرزا صادق نامى تخلص ، صاحب تاريخ زنديه ، نوشته است : فتحعلى خان افشار با ابراهيم بغايرى كه در اردوى اعلى توقف داشت ، . . . » ( گفتار اول - وقايع سال 1175 ) 49 - لؤلؤئين : از شيخ يوسف آل عصفور : « . . . جناب معزى اليه در كتاب لؤلؤئين مىنويسد . . . » ( گفتار دوم - بلوك فسا ) . 50 - مجالس المؤمنين : از قاضى نور اللّه بن سيد شريف الدين ( متولد به سال 956 در شوشتر مقتول به سال 1019 ) كتابى است در شرح حال و آثار علما و فقها و پادشاهان و صوفيان كه آن را به سال 993 شروع كرده و به سال 1010 به اتمام رسانيده است اين كتاب در 12 مجلس است و بر مبناى نشر دعوت شيعه است . « . . . جناب قاضى نور اللّه شوشترى شرح حال او را در جلد شانزدهم از كتاب مجالس المؤمنين نگاشته است . . . » ( گفتار دوم - اعيان محله درب