خود نشدند [ و ] وقتى شنيدند كه سپاه ايران از آب سند گذشت ، از خواب غفلت برخاسته « 1 » ، هرچه توانستند لشكر فراهم آورده « 2 » ، اعليحضرت محمد شاه با اعيان سپاه ، از شاه جهان‌آباد نهضت فرموده ، در صحراى كرنال « 3 » كه دهى است در جانب راست رودخانه [ فيض ] « 4 » ، اردوى خود را برپا نمود و اطراف را به سنگرها مستحكم داشت و موكب والاى نادرى از جلال‌آباد حركت كرده ، خطه پيشاور را گشوده ، در پانزدهم رمضان همين سال به جانب شاه جهان‌آباد نهضت فرمود و اردوى بزرگ از آب وزيرآباد « 5 » گذشته ، سراپردهء عز و جلال را افراختند و چون موكب و الا به حوالى لاهور رسيد زكريا خان « 6 » ، صوبه‌دار لاهور ، استيمان خواسته ، روز ديگر به شرف حضور رسيده مورد عنايت گرديد و بيست لك زر و چند زنجير فيل با نفايس ديگر به رسم پيشكش از حضور مبارك گذرانيد و ايالت لاهور كما فى السابق به او شفقت گرديد . و روز « 7 » بيست و ششم ماه شوال همين سال [ 1151 ] : از خطه لاهور به جانب شاه جهان - آباد ، نهضت فرمود ، پس به تحقيق پيوست كه حضرت محمد شاه با سيصد هزار مردنامى و دو هزار زنجير فيل و سه هزار ارابه توپ ، در صحراى كرنال بيست و پنج فرسخى شاه جهان‌آباد توقف فرموده است « 8 » ، پس اعليحضرت نادر شاه با سپاه ظفرپناه حركت نموده ، همه‌جا را تاخت كرد چون به قصبه انباله « 9 » رسيد حرم محترم و بنه را به فتح على خان افشار و جماعتى از سركردگان سپرده ، حكم به توقف فرمود « 10 » و موكب و الا نهضت نموده ، روز دوازدهم ماه ذى القعده وارد شاه [ جهان ] آباد « 11 » گرديد و قول « 12 » همايون را به شاهزاده نصر اللّه ميرزا سپرد و روز چهاردهم همين ماه در دو فرسخى اردوى هندوستان نزول اجلال نموده ، خيمه‌ها را افراشتند و اعليحضرت نادر شاه با چند نفر از بهادران تا نزديكى اردوى محمد شاهى رفته ، ملاحظه توپخانه و سواد سپاه را فرموده به مقر دولت خود بازگرديد و روز ديگر سپاه ظفرپناه نادرى ، كوچ كرده از محاذات اردوى هندى گذشته جانب

--> ( 1 ) . در متن : ( برخواسته ) . ( 2 ) . ر ك : جهانگشاى نادرى ، ص 319 . ( 3 ) . كرنال نام منطقه‌اى است در شمال دهلى كه مينورسكى آن را در 135 كيلومترى دهلى مىداند . ( 4 ) . در متن : ( چمنها ) كه مسلما اشتباه است و در روضة الصفا ، ج 8 ، ص 548 ، و جهانگشاى نادرى ، ص 320 : ( رودخانه فيض ) است . رودخانه فيض رودى است كه به طرف دهلى جريان دارد و على مردان خان زنگنه آن را به دهلى كشيد . ( جهانگشاى نادرى ، ص 743 ) ، اما در روضة الصفا ، ج 8 ، ص 548 : از درياى چمون سخن رفته است كه نصر اللّه - ميرزا و سپاهش در آن سمت اقامت داشتند . همچنين در جهانگشاى نادرى ، ص 335 : از رودخانه چهناب كه همان وزيرآباد است سخن رفته است . و چهناب درواقع همان رودخانه چناب است كه از اجزاء پنجاب است . ( 5 ) . اين رودخانه همان رودخانه ( چناب ) هند است . ( جهانگشاى نادرى ، ص 739 ) و يكى از پنج رودخانه‌اى است كه پنجاب را تشكيل مىدهد . ( جهانگشاى نادرى ، ص 742 ) . ( 6 ) . زكريا خان به گفته لكهارت كه از شيخ حزين نقل كرده است : داراى 14000 تا 15000 سپاهى بود . ( نادر شاه ، ص 174 ) . ( 7 ) . روز جمعه : ( جهانگشاى نادرى ، ص 320 ) . ( 8 ) . ر ك : جهانگشاى نادرى ، ص 320 . ( 9 ) . ر ك : جهانگشاى نادرى ، ص 320 - انباله نام منطقه‌اى است در شمال كرنال ( جهانگشاى نادرى ، ص 743 ) . ( 10 ) . ر ك : جهانگشاى نادرى ، ص 743 . ( 11 ) . در متن ( شاه‌آباد ) ولى در جهانگشاى نادرى ، ص 321 ، آمده است كه : نادر ( از شاه جهان‌آباد متوجه تانى سر شد ) . ( 12 ) . قول ( به ضم اول ) به معنى قلب سپاه است .