ميرزا حسن حسينى فسايى

484

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

آنها را در خوردنى و پوشيدنى اهل خانقاه صرف نمايند . شيخ سعدى عليه الرحمه فرموده است : بيت : طريقت بجز خدمت خلق نيست * به تسبيح و سجاده و دلق نيست و در اين سال [ 1068 ] : محمد قاسم بيك از ايالت فارس معزول شده ، اللّه‌ويردى سلطان ، به حكومت شيراز سرافراز گشته و در اوائل اين سال وارد دار الحكومه گرديد . و شاهنشاه عباس ثانى براى تفرج و شكار در بهار سال 1069 از اصفهان به صوب مازندران نهضت فرموده « 1 » در بلدهء اشرف البلاد و فرح‌آباد به عيش و عشرت مشغول شده ، در عمارت همايون - تپه جشن شاهى گرفته ، به شادكامى شبها را به چراغ‌افروزى و روزها را بر زورقها نشسته ، تفرج مىفرمود « 2 » . و عيد نوروز سال 1070 : را در اشرف البلاد و فرح‌آباد و همايون‌تپه به شادكامى گذرانيد « 3 » و در آغاز گرمى هوا ، از مازندران به اصفهان آمد و تابستان اين سنه را در چمن گندمان « 4 » به پايان رسانيده ، به مقر سلطنت نزول اجلال فرمود . و در اين سال [ 1070 ] : وزارت فارس به ميرزا نظام الدين ثالث « 5 » پسر ميرزا حسين بيگ - جابرى شيرازى وزير سابق فارس ، مقرر گرديد . و هم در اين سال [ 1070 ] : جناب ميرزا هدايت اللّه حسنى حسينى دست‌غيب كه سالها طبيب حرم‌سراى شاهى بود در محله بازار مرغ شيراز ، در جوار آستانه مباركه امام‌زاده سيد - مير محمد در جانب صبوى آن آستانه ، مدرسه‌اى بساخت و موقوفاتى براى آن گذاشت و به مرور زمان املاك آن خالصه ديوان اعلى شده ، مدرسه خراب گرديد و در سال 1273 مقرب الخاقان مهر على خان نورى ، شجاع الملك آن مدرسه را تعميرى لايق نمود و تاكنون به « مدرسه حكيم » « 6 » مشهور و به آبادى باقى است . و در سال 1071 : اعليحضرت شاهنشاه ، محمد بيك را از وزارت عظمى معزول داشته ، ميرزا مهدى صدر الممالك را به جاى او برقرار فرموده ، او را اعتماد الدوله گفتند . « 7 » و در سال 1075 : ميرزا نظام الملك جابرى ، وزير فارس ، در جوار آستانه مباركه امام‌زاده سيد علاء الدين حسين در جانب شمالى آن ، مدرسه‌اى بساخت و نامش را « مدرسه نظاميه » نهاد « 8 » و املاكى براى آن وقف نمود . و در سال 1076 : كه خاطر شاهنشاه بىهمال ، از دشمنان خارجه و بدخواهان داخله آسوده گشت به نظم عباد و تعمير بلاد پرداخته دو روز از ايام هفته را به دادخواهى ستمديدگان

--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 482 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 482 . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 483 . ( 4 ) . گندمان ، دهستانى است از بخش بروجن ، شهرستان شهركرد اصفهان كه در باختر شهركرد واقع است و ناحيه‌اى سردسيرى و كوهستانى است . و ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 483 . ( 5 ) . ميرزا حسن در ذكر وزراى فارس از اين نظام الدين ثالث سخن نگفته است . ( 6 ) . امروزه اين مدرسه در پشت بقعه سيد مير محمد واقع است . ر ك : ج 2 ، همين كتاب ، در مدارس شيراز . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 483 . ( 8 ) . در بخش دوم همين كتاب ، داستان ويرانى و آباد شدن اين مدرسه آمده است .