ميرزا حسن حسينى فسايى

23

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

صفه شمالى مسجد شبستانه مدرسه منصوريه مدفون گشت . 2 - امير صدر الدين محمد دشتكى : پدر امير غياث الدين منصور است كه علامه زمان و استاد ارباب الحكم بود و به قول مجالس المؤمنين كنيت وى « ابو المعالى » و لقب او « صدر العلما و صدر الحقيقة » بود . او اول كسى است كه از مطالعه كتب احاديث مشحونه از موضوعه و ضعيفه اجتناب كرد و متوجه علوم كلاميه و حكميه گشته به مرتبه اعاظم حكما و متكلمين رسيد وى در سال 828 ولادت يافت و در رمضان سال 903 هجرى بدست تركمانان بايندرى شهيد شد و در صفه شمالى مدرسه منصوريه شيراز مدفون گشت از مآثر او ، عمارت منصوريه شيراز است كه در سال 893 به انجام رسانيده است و چندين ملك بر آن وقف كرده است . « 1 » 3 - امير غياث الدين منصور ثانى : نواده غياث الدين منصور بن صدر الدين ، شاعر و اديب قرن دهم هجرى كه از سوى مادر خواهرزاده علامه ميرزا محمد زمان مشهدى بود . « 2 » 4 - ميرزا نظام الدين احمد علامه : از افاضل علما و بزرگان عجم است كه به لقب سلطان - الحكما و سيد العلما ملقب بود و چندين كتاب تأليف كرد كه از آن جمله است : اثبات واجب الوجود كه آن را سه نسخه كرده است : « كبير » و « وسيط » و « صغير » و در سال 1015 وفات يافت . 5 - ميرزا محمد معصوم دشتكى شيرازى : فرزند نظام الدين احمد علامه از اعاظم فضلا و علما بود كه در مكه معظمه مىزيست و چندين سال در مسجد الحرام كتابهاى فقه پنج مذهب مسلمانى را علاوه بر كتب تفسير و كلام درس مىگفت و طلاب علوم را از علم خود بهره‌مند مىساخت و در ميانه اهل سنت و جماعت حجاز و اهل مذهب جعفرى صلاح و وفاق انداخت و طريقه خصومت و مشاجرت را برداشت و در سال 1032 درگذشت . 6 - ميرزا نظام الدين احمد مكى شيرازى « 3 » : فرزند ميرزا محمد معصوم بود كه در سال 1027 در طائف متولد شد و در مكه نشو و نما كرد و در سال 1055 بنا به دعوت سلطان عبد اللّه قطب شاه فرمانرواى دكن به حيدرآباد رفت و چون آن پادشاه را پسرى نبود ، دختر خويش را به وى داد و او را رتبه فرزندى خويش بخشيد و احكام مملكتى را در كف كفايت او نهاد ، ميرزا نظام الدين خط نسخ را بسيار نيك مىنوشت و به شاعرى آراسته بود و ديوانى عربى داشت و در سال 1085 در حيدرآباد دكن درگذشت . 7 - ميرزا سيد على خان حسينى حسنى مدنى مكى : فرزند ميرزا نظام الدين است كه از اكابر علماى عصر خويش بود . در سال 1052 در مدينه طيبه متولد شد و مدت 14 سال در مكه معظمه نشو و نما كرد و آنچه را لايق بود تحصيل كرد و در سال 1066 به حيدرآباد دكن رفت و در خدمت پدر و جماعتى از علما و مجتهدين و محدثين و حكما و رياضىدانان و شعرا و لغويان از هر دانشى توشه‌اى فراهم آورد و به اندك زمانى سرآمد فضلاى عصر خود شد و پس از حدود 48 سال توقف در هند در سال 1113 به مكه بازگشت و در سال 1116 بر حسب خواهش شاه سلطان حسين صفوى به اصفهان و سپس به مشهد رفت و به اصفهان بازگشت و پس از مدتى به شيراز آمد و در محله بازار مرغ ، خانه‌اى خريد و در آن سكونت كرد كه در ذى الحجه

--> ( 1 ) . گفتار دوم ، فارسنامه ناصرى ، اعيان محله سردزك . ( 2 ) . معين ، فرهنگ ، جلد ششم . ( 3 ) . فارسنامه ، حوادث سال 1085 در گفتار اول .