ميرزا حسن حسينى فسايى
317
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
جانب رودخانه شوشتر كه او را شط كارون « 1 » گويند و نمونهاى از دجله بغداد است بيامد و چون شاه شجاع در جانب ديگر شط توقف داشت ، از دور اظهار بندگى نمود و بعد از چند روز ديگر شاه شجاع از شوشتر از طريق كوهكيلويه عازم شيراز شد و چون به شولستان رسيد چند روز به عيش و عشرت مشغول گرديد و در بين ، مزاجش از سلامتى منحرف گرديد و بعد از صحت وارد دار الملك شيراز شد و شاه شجاع چنان رغبتى در شرب خمر داشت كه آنى خود را هشيار نداشت و از طعام مىكاهيد و بر شراب مىافزود تا ميل به غذا از او ساقط گشت و عقل متضاده بر او استيلا يافت و دست تدبير اطبا كوتاه گرديد « 2 » : لاله چون بشنيد كو خواهد شد از گيتى برون * رخ به خون شست از غم او در ميان لالهزار گل چو آگه شد كه آن گلرخ سفر خواهد گزيد * جامه بر تن كرد چاك و بستر از غم كرد خار « 3 » اين چند بيت از حضرت شاه شجاع است : گر پرسدت كسى كه على را نظير هست * با او بگو كه آب به بوى گلاب نيست در حضرت خدا بجز از ختم انبياء * كس را مقام و منزلت بو تراب نيست افعال بدم ز خلق پنهان ميكن * دشوار جهان بر دلم آسان ميكن امروز خوشم بدار و فردا با من * آنچ « 4 » از كرم تو مىسزد آن ميكن چون شاه شجاع از زندگانى عاريتى مأيوس گرديد ، وصيتنامهاى نوشت و در طى عريضه مندرج ساخت « 5 » و به حضرت آسمان رفعت صاحبقران ، امير تيمور گوركان فرستاد و سفارش از فرزند دلبند خود سلطان زين العابدين داشت و در آخر آن نگاشت « 6 » مخلصترين دولتخواهان وفادار اميدوار شاه شجاع . و نامهاى ديگر به سلطان احمد پسر سلطان اويس ايلكانى فرستاد « 7 » و بعد از نوشتن اين دو سفارشنامه ، استادان نجار در حضور او صندوق آرامگاه او را ساختند و عالم متقى را براى غسل تعيين نمودند و اختيار « 8 » الدين حسن « 9 » را از كرمان طلب داشت كه جنازه او را به مدينه طيبه رساند . در ماه شعبان سال 786 : از جاى غرور به دار سرور انتقال يافت « 10 » و كلمه « حيف از شاه شجاع » تاريخ سال وفات اوست و پنجاه و سه سال زندگانى نمود و بيست و پنج سال پادشاهى كرد و در دامنه كوه چهلمقام كه به صفه ضرابيان شهرت يافته ، ميانه شمال و مشرق شيراز به مسافت ربع فرسخى قبرى است كه حضرت كريم خان زند ، سنگى بزرگ بر او انداخته است و
--> ( 1 ) . در متن : ( كاران ) . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 562 . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 562 . ( 4 ) . در متن : ( آنچه ) . ( 5 ) . متن اين نامه را در روضة الصفا ، ج 4 ، ص 564 تا 567 ، بخوانيد . ( 6 ) . در متن : ( انگاشت ) . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 567 . ( 8 ) . در متن : ( اختبار ) . ( 9 ) . ( اختيار الدين حسن قورچى ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 567 . ( 10 ) . ( در شب يكشنبه بيست و دوم شعبان ) ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 568 .