ميرزا حسن حسينى فسايى
293
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
مبارك شاه را نزد امير شيخ حسن بزرگ ، شوهر بغداد خاتون فرستاد و تقاضاى طلاق بغداد خاتون را نمود و شيخ حسن ، طوعا و كرها او را طلاق داد [ و ] پس از انقضاء عده بغداد خاتون با جلالت تمام وارد حرمسراى سلطانى گرديد « 1 » و كمكم دوباره كار چوپانيان رونق گرفت و امير چوپان سلدوز نوئين را چند پسر بود بزرگتر از همه امير حسن است و پسر او امير تالش است كه سالها امير شرف الدين شاه محمود اينجو ، به نيابت از او ، حكمرانى مملكت فارس را نمود و پسر ديگر امير چوپان سلدوز امير تيمور تاش است ، [ كه ] بعد از قضيه پدر به جانب مصر رفت و ملك ناصر والى مصر او را بكشت و سر او را براى سلطان ابو سعيد فرستاد و پسران تيمورتاش ، امير شيخ حسن كوچك و ملك اشرف و ملك اشتر است و پسر ديگر « 2 » امير چوپان دمشق خواجه « 3 » است كه سلطان ابو سعيد او را بكشت و پسر ديگر « 4 » امير چوپان امير شيخ محمود است و پسر او امير پير حسين است و پسر ديگر امير چوپان ياغى باستى « 5 » است و چنان كه از پيش گفته شد ، بعد از وفات سلطان ابو سعيد بهادر خان نوبت سلطنت برحسب وصيت او به ارپا خان كه شاهزادهاى از نسل تولى خان پسر چنگيز خان بود رسيد « 6 » . و در ماه ربيع دويم سال 736 : ارپا خان بر اورنگ شاهى قرار گرفت و هنوز چشم نگشوده كه جماعتى از امراء از او رنجيده ، موسى خان پسر على خان پسر بايدو خان پسر طراقاى پسر هلاكو خان را كه در سال 694 بايدو خان بعد از ارغون خان ايلخان بر تخت سلطنت نشست ، آورده زمام مملكت ايران را مالك گرديد . [ وقايع فارس در روزگار موسى خان ] موسى خان در ماه شوال همين سال [ 736 ] : ارپا خان را گرفته به دست ملك جلال الدين - مسعود شاه پسر شاه محمود اينجو داده ، او را به قصاص پدر خود بكشت و كما تدين تدان « 7 » را مجرى بداشت . ماه ذى الحجه همين سال [ 736 ] : سلطان محمد خان پسر امير قتلغ خان نواده هلاكو خان ، به اعانت امير شيخ حسن بزرگ مشهور به ايلكانى « 8 » پسر امير حسين گوركان پسر امير آقبوقا بر موسى خان خروج كرده ، فايق گرديد ، در اوجان آذربايجان بر تخت سلطنت ، جلوس نمود و موسى خان به جانب خراسان شتافت « 9 » . [ وقايع فارس در روزگار سلطان محمد خان ] در همين سال [ 736 ] : سلطان محمد خان به استصواب امير شيخ حسن بزرگ وزارت عظمى را به امير جلال الدين مسعود شاه پسر ملك شرف الدين شاه محمود اينجو تفويض فرمود . در سال 737 : سلطان موسى خان به امراى خراسان پيوسته با لشكر انبوهى متوجه آذربايجان شد و چون خبر به سلطان محمد خان و امير شيخ حسن بزرگ رسيد با جمعيت موجوده
--> ( 1 ) . ر ك : حبيب السير ، ج 3 ، ص 215 . ( 2 ) . در متن : ( پسر ديگرش ) . ( 3 ) . ر ك : شيرازنامه ، ص 100 . و تحرير تاريخ وصاف ، ص 367 و 368 . ( 4 ) . در متن : ( پسر ديگرش ) . ( 5 ) . ر ك : تاريخ مغول ، ص 362 و 363 - 412 و 417 : او هشتمين پسر امير چوپان است . ( 6 ) . ر ك : حبيب السير ، ج 3 ، ص 221 . ( 7 ) . همانطور كه با ديگران رفتار مىكنى با تو رفتار مىكنند . ( 8 ) . در متن : ( الكانى ) . ( 9 ) . ر ك : حبيب السير ، ج 3 ، ص 225 .