ميرزا حسن حسينى فسايى
13
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
زندگى و آثار ميرزا حسن حسينى فسائى خاندان : ميرزا حسن حسينى فسائى ، مؤلف فارسنامه ناصرى ، از خاندان كهن سادات دشتكى است و « دشتك » نام يكى از محلات قديمى شيراز است كه تا عهد كريم خان زند يكى از محلات مستقل شيراز بود اما در اين دوران چون حصار شيراز را كوچك كردند اين محله را با محله سردزك و بازار مرغ به هم پيوستند و بخشى از آن را جزء محله لب آب قرار دادند . از خاندان سادات دشتكى رجال نامورى برخاستهاند و در نواحى مختلف به علم و ادب و سياست و تقوا شهرت يافتهاند و نامداران اين خاندان را بر حسب محل اقامت ، مىتوان به چهار گروه تقسيم كرد : 1 - گروهى در مكه مىزيستند همانند ميرزا محمد معصوم دشتكى شيرازى . 2 - جماعتى چون نظام الدين احمد كه به حيدرآباد دكن رفتند و هنوز بازماندگان آنها در آنجا اقامت دارند . ( ر ك : مقالات الشعراء ، چاپ هند . ) 3 - گروهى در شيراز متوطن بودند كه يا اصالتا در اين شهر اقامت داشتند و يا چون سيد على خان پس از حدود 48 سال اقامت در مكه و هند به شيراز بازآمدند و به تدريس در مدرسه منصوريه پرداختند و ميرزا حسن حسينى فسائى از اين گروه تحت عنوان سلسله ميرزايان فسائى در محله بازار مرغ و سردزك سخن رانده است . سيد على خان مىنويسد : اول كسى كه از خاندان من در شيراز اقامت گزيد ، على ابو سعيد نصيبى است . ( گفتار دوم - اعيان محله سردزك شيراز ) 4 - جماعتى از افراد اين خاندان كه اكثر از اولاد سيد على خان بودند به فسا رفتند و در دهكده رونيز عليا و زاهدان و . . . سكونت گزيدند و در شهر فسا مقامات ادارى و سياسى و در روستاهاى آن ، علائق ملكى پيدا كردند . از اين دسته است پدر ميرزا حسن حسينى فسائى كه او نيز ميرزا حسن نام داشت و در شيراز رشد كرد و به رونيز عليا رفت و در همانجا به سال 1237 درگذشت . مؤلف فارسنامه از اين گروه نيز ، در بلوك فسا سخن رانده است . رجال خاندان سادات