ميرزا حسن حسينى فسايى

251

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

گفت انورى « 1 » كه از اثر بادهاى سخت « 2 » * ويران شود سراچه و كاخ سكندرى در روز حكم او نوزيده است هيچ باد * يا مرسل الرياح ، تو دانى و انورى در سال 583 : از اتفاقات نادره ، روز شنبه اول محرم ، عيد نوروز جلالى و چهاردهم آذارماه رومى سال 1489 اسكندريه ماه و آفتاب در اول برج حمل بودند « 3 » كه اول سال عرب و اول سال فرسى و اول سال روم در يكروز بود . و در همين سال [ 583 ] : طغرل شاه سلجوقى بيشتر از عراق عجم را تصرف نموده و بر قزل ارسلان بتاخت پس هر يك رسولى به خدمت خليفه فرستادند و مطالبه لقب شاهى را كردند و خليفه رسول طغرل را مأيوس داشت و رسول قزل ارسلان را با نيل مقصود روانه نموده ، او را به لقب شاهى سرافراز فرمود « 4 » و در آخر كار پيغام فرستاد الملك بعد ابى ليلى لمن غلبا پس قزل ارسلان شاه بر طغرل شاه فائق آمده او را گرفته محبوسش نمود ، پس ممالك آذربايجان و رى و عراق عجم و اصفهان او را مسلم گرديده و اتابك تكلة بن اتابك زنگى سلغرى پادشاه فارس در انقياد و اطاعت اتابك قزل ارسلان درآمد . « 5 » و در سال 587 : در اصفهان ، اتابك ، قزل ارسلان بن اتابك ايلدگز را در جامهء خواب كشتند و قاتل او معلوم نگشت و خلف الصدقش قتلق اينانج به جاى پدر نشست . « 6 » و در سال 588 : طغرل شاه بن ارسلان شاه ، از حبس قزل ارسلان ، نجات يافت و جماعتى در نزد او آمده او را به پادشاهى برداشتند . « 7 » و در سال 589 : با قتلغ اينانج مصاف داده ، اينانج شكست يافت « 8 » و به جانب رى شتافت و از علاء الدين تكش خوارزمشاه ، حمايت و اعانت جسته ، خوارزمشاه قاصد رى گرديد و چون وارد شد خبر طغيان برادر خود را شنيد ، بر جناح استعجال عود به خوارزم نمود . پس رايت اقتدار طغرل شاه افراشته گشت . « 9 » و در سال 590 : باز خوارزمشاه به استدعاى قتلغ اينانج ، عود به جانب رى نمود و طغرل شاه ، پيش از اجتماع لشكر خود با خواص اصحاب ، به رى آمده با سپاه خوارزم كه چندين برابر او بود مصاف داد و در بين از اسب افتاده ، به دست خوارزميان كشته گشت . « 10 » در كتاب روضة الصفا نوشته است « 11 » : بعد از طغرل شاه بن ارسلان شاه سلجوقى ، آفتاب دولت

--> ( 1 ) . اين شعر را دولتشاه سمرقندى به فريد كاتب شاعر معاصر انورى نسبت داده است . ر ك : تاريخ ادبيات صفا ، جلد دوم ، ص 663 . ( 2 ) . در متن : ( بادپاى سخت ) . ( 3 ) . ر ك : كامل ، ج 9 ، ص 175 . ( 4 ) . ر ك : كامل ، ج 9 ، ص 189 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 346 . ( 6 ) . ر ك : كامل ، ج 9 ، ص 218 . در شيرازنامه ، ص 79 : قطلغ خان . و ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 348 : قتلق . ( 7 ) . در متن : ( برداشته ) - ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 348 . ( 8 ) . روضة الصفا ، ج 4 ، ص 348 و 349 . ( 9 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 349 . ( 10 ) . ر ك : سلجوقنامه ، ص 91 . و روضة الصفا ، ج 4 ، ص 605 . ( 11 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 4 ، ص 351 .