ميرزا حسن حسينى فسايى
243
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
و در سال 515 : خطير محمد بن حسين ميبدى وزير سلطان سلجوق « 1 » ، حاكم فارس و خوزستان ، برادر سلطان محمود ، در فارس وفات يافت و به جاى او اتابك قراچهساقى ، برقرار گرديد . [ وقايع فارس در روزگار سنجر ] و در سال 522 : سلطان سنجر بن ملكشاه ، از خراسان به رى آمد « 2 » و سلطان محمود بن - سلطان محمد بن ملكشاه از بغداد به همدان برفت و بعد از چند روزى در شهر رى خدمت عم ماجد خود رسيد و تجديد عهود و مواثيق كرده ، از رى عود به بغداد نمود . [ وقايع فارس در روزگار سلطان محمد ، ملكشاه بن محمود ] و در سال 525 : سلطان محمود بن سلطان محمد ملكشاه ، در شهر همدان ، وفات يافت و بيست و هفت سال از عمرش گذشته بود و دوازده سال سلطنت بلاد عراق عرب و آذربايجان و فارس و اصفهان و كرمان را متكفل بود « 3 » . و در سال 526 : امير اتابك قراچهساقى « 4 » لشكرى از فارس و خوزستان فراهم آورد ، به شاه سلجوق بگفت بعد از سلطان محمود جز تو كسى لايق سلطنت نيست و به اين سپاه تمامت بلاد ملكشاه را براى تو مسلم مىدارم . پس شاه سلجوق و اتابك قراچه از فارس به بغداد رفته توقف نمود [ ند ] و سلطان سنجر از رى قصد بغداد نمود ، پس سپاه شاه سلجوق و اتابك قراچه با لشكر بغداد و فارس به قصد سلطان سنجر از بغداد بيرون آمدند و چون سلطان سنجر به اسدآباد همدان رسيد ، شاه سلجوق از كرمانشاه گذشته در حوالى كنكور خبر آوردند كه صد هزار سوار در تحت رايت سلطان سنجر است ، شاه سلجوق با سپاه خود از راه منحرف شدند ، سلطان سنجر از عقب آنها آمده در دينور تلاقى دو سپاه گشته ، شكست بر لشكر شاه سلجوق افتاد و اتابك قراچه بعد از كوشش بسيار اسير گشت ، او را [ به ] خدمت سلطان سنجر بردند و بعد از گفت و شنود با سلطان فرمان كشتن قراچه صادر شده او را بكشتند كشتى تو و كشتند ترا آنكه ترا كشت * هم كشته شد از گردش ايام سرانجام بردى تو و بردند ز تو و آنكه ز تو برد * بردند ازو حاصل ايام به ناكام از مآثر اتابك قراچه در فارس ، مدرسه قراچه در شيراز است كه در كتب تواريخ مسطور است و اكنون رسمى از آن باقى نمانده است و عمارت تخت قراچه است در جانب شمالى شيراز به مسافت يك ميل كه اكنون به تخت قاجار مشهور گشته ، براى آنكه بعد از انهدام آن در سال 1208 به فرمان خاقان معدلت شعار آقا محمد شاه قاجار طابثراه ، احداث عمارت نمودند و از مآثر قراچه ، قنات قراچه در شهر كازرون است . « 5 » وزارت قراچه و حكومت شاه سلجوق از تاريخ كامل برداشته شد « 6 » و در شيرازنامه به وضعى ديگر نوشته است . و در سال 527 : شاه طغرل و شاه مسعود پسران سلطان محمد ، چندين مرتبه جنگ كرده ، از همدان به اصفهان آمدند . شاه طغرل مقاومت نكرده ، قاصد شيراز گرديد و شاه مسعود او را تعاقب نموده ، در صحراى بيضا تلاقى گشته ، جماعتى از لشكريان او به شاه مسعود پناه بردند و شاه طغرل
--> ( 1 ) . ر ك : كامل ، ج 8 ، ص 304 . ( 2 ) . ر ك : كامل ، ج 8 ، ص 327 . ( 3 ) . ر ك : كامل ، ج 8 ، ص 333 . ( 4 ) . شيرازنامه ، ابو العباس زركوب ، ص 64 . ( 5 ) . ر ك : شيرازنامه ، ص 64 - 65 . ( 6 ) . ر ك : كامل ، ج 8 ، ص 335 .