ميرزا حسن حسينى فسايى
199
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
امارت مملكت فارس را يافته با جلالت تمام وارد گرديد ، و در سال 135 : هم در فارس وفات يافته به اشباه خود پيوست « 1 » . [ وقايع فارس در روزگار ابو جعفر منصور ] در ذى الحجه سال 136 : ابو العباس سفاح بدرود زندگانى نمود « 2 » ، سى و سه سال از عمرش گذشته بود ، چون قبل از موسم حج ، ابو مسلم مروزى از ابو العباس سفاح ، تقاضاى امارت حج را نمود ، ابو العباس گفت برادر مكرمم ابو جعفر منصور اين تقاضا را كرده به او واگذاشتهام ، ابو مسلم به متابعت ابو جعفر به مكه معظمه مشرف شد . [ ند : متن ] « 3 » بعد از خبر وفات ابو العباس ، ابو مسلم با ابو جعفر بيعت نمود و تمامت اهل حل و عقد ، بيعت ابو جعفر را قبول نمودند « 4 » . در سال 137 : ابو جعفر منصور ، ابو مسلم مروزى را بكشت « 5 » . در سال 145 : ابو جعفر منصور عباسى بناى شهر بغداد را گذاشت و در تاريخ كامل ابن - اثير نوشته است پهناى باروى شهر بغداد را از جانب زير پنجاه ذراع قرار داد و بالاى او بيست ذراع « 6 » . در سال 148 : و به ماه شوال امام به حق ناطق ، جعفر بن محمد الصادق ( ع ) بعد از شصت و سه سال زندگانى به روضهء رضوان خراميد و در قبرى كه پدر بزرگوار و جد نامدار و عم عالى مقدارش حضرت امام حسن سلام اللّه عليهما مستور بودند مدفون گرديد « 7 » . در سال 150 : ابو حنيفه نعمان بن ثابت ( رض ) امام اعظم اهل سنت و جماعت بدرود زندگانى را نمود [ ا ] و در سال هشتاد از هجرت متولد شده بود و در تواريخ نوشتهاند ، روز وفات ابو حنيفه ، روز ولادت امام شافعى است « 8 » .
--> ( 1 ) . ر ك : كامل ، ابن اثير ، جلد چهارم ، ص 345 ، چاپ بيروت . ( 2 ) . ر ك : حاشيه حوادث سال 132 ، در همين كتاب . ( 3 ) . ر ك : تاريخ گزيده ، ص 292 - 293 ، چاپ دكتر نوائى . ( 4 ) . بيعت با ابو جعفر منصور ، عبد اللّه بن محمد بن على بن عبد اللّه عباس بن عبد المطلب وقتى انجام شد كه وى در راه مكه بود عيسى بن على عمويش براى او بيعت گرفت و اين در روز يكشنبه دوازدهم ذى الحجه سال صد و سى و شش بود . منصور در آن وقت چهل و يك ساله بود وفاتش نيز در اثناى سفر مكه در بستان بنى عامر بود و در آنهنگام شصت و سه - سال داشت . بعضى محل فوت او را در بطحاء نزديك بئرميمون گفتهاند . ( ر ك : مسعودى ، جلد دوم ، ص 284 ، مروج الذهب ) . ( 5 ) . ر ك : طبرى ، جلد دهم ، ص 84 تا 87 و ص 99 تا 116 و ص 292 تا 298 . مروج الذهب و تاريخ گزيده ، جلد دوم ، ص 293 ببعد . ( 6 ) . بلاذرى مىنويسد : ( چون ابو جعفر منصور به خلافت رسيد . . . منزل به بغداد برد و شهر آن را آبادان گردانيد و بناهاى آن استوار ساخت و آن را مدينة السلام ناميد و حصار كهن آن را كه از دجله تا صراط كشيده شده بود مرمت كرد ) . فتوح البلدان ، ص 92 . ( 7 ) . مستوفى مىنويسد : ( سى و يك سال و هشت روز امام بود در روز دوشنبه نهم ربيع الاول سنه ثلاث و ثمانين هجرى به مدينه متولد شد . شصت و پنجسال و چهار ماه و نيم عمر يافت از ائمهء معصوم هيچكس چندين عمر نيافت و به غير از على مرتضى ( ع ) هيچ امام از او عالمتر نبود . در اول پسر مهتر اسماعيل را ولىعهد كرده بود و بسبب شرب خمر او را خلع كرد و به موسى كاظم داد و اسماعيل پيش از امام صادق درگذشت . . . امام جعفر صادق روز دوشنبه بيست و سوم رجب سنه ثمان و اربعين مائه : ( 148 ) درگذشت و به بقيع مدفون شد . . . ) تاريخ گزيده ، ص 203 و 204 . ( 8 ) . خاقانى سروده است : اول شب بو حنيفه درگذشت * شافعى آخر شب از مادر بزاد . ( ديوان ، چاپ سجادى ، ص 859 ) .